Khung giá điện nên điều chỉnh như thế nào cho hợp lý?

Khung giá điện nên điều chỉnh như thế nào cho hợp lý?

Khung giá điện 6 bậc thang hiện nay bị nhiều chuyên gia cho là lỗi thời và bất hợp lý, nên sửa đổi theo hướng giảm số bậc thang và nâng trần bậc 1 lên 100 kWh.


Theo chuyên gia kinh tế, PGS.TS Ngô Trí Long, việc tính giá điện theo 6 bậc thang như hiện nay là do Bộ Công Thương xây dựng. Nếu biểu giá này chưa đúng thì Bộ Công Thương phải sửa chứ không phải là lỗi của Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) như một số ý kiến.

Giải thích việc tại sao khung giá điện tính theo bậc thang, càng dùng nhiều càng phải trả giá cao, chuyên gia Ngô Trí Long cho biết: Thứ nhất là yếu tố an sinh xã hội, hỗ trợ người nghèo sử dụng ít điện được hưởng giá thấp. Thứ hai là do nguồn điện chưa đáp ứng đủ nhu cầu, phải kiềm chế cầu lại. Điện được sản xuất chủ yếu từ các nguyên liệu hóa thạch, hữu hạn, dùng nhiều sẽ hết. Hơn nữa việc sản xuất điện lại sản sinh ra khí thải gây ô nhiễm môi trường, do đó cần kiểm soát.

Theo chuyên gia, việc tính tiền điện theo bậc thang là hợp lý, đúng thông lệ quốc tế, quan trọng là các bậc thang có mức giá khác nhau sao cho tổng doanh thu chia cho sản lượng điện phải bằng giá bán điện bình quân đã được Chính phủ quy định (hiện là khoảng 1.864 đồng/kWh). Song, thực tế không như vậy.

Chuyên gia Ngô Trí Long phân tích cụ thể: Hiện chỉ có bậc 1 và bậc 2 là thấp hơn giá bán điện bình quân (bậc 1 thấp hơn khoảng 10%, bậc 2 thấp hơn khoảng 7%), còn lại kể từ bậc 3 - 5 là cao hơn và cao hơn nhiều so với giá điện bình quân. Riêng bậc 6 bằng 157% giá điện bình quân. Với cách tính như vậy sẽ có lợi cho doanh nghiệp.

Ông Long dẫn chứng: "1 người bán 6 cái kính, nếu bán mỗi cái giá 1 đồng thu được tổng cộng 6 đồng là đã có lãi rồi. Nhưng người đó không làm vậy, họ bán cái 8 hào, cái 9 hào nhưng có cái trên 1 đồng. Tổng cộng tiền thu được chia bình quân ra sẽ cao hơn 1 đồng/cái kính".

Đồng tình với TS Ngô Trí Long, PGS.TS Nguyễn Văn Nam, Chủ tịch Hội đồng Viện Nghiên cứu Chiến lược thương hiệu và cạnh tranh, nguyên Viện trưởng Viện Nghiên cứu thương mại (Bộ Công Thương) cho rằng, khoảng cách giữa các bậc thang hiện nay bất hợp lí, nhiều bậc quá sát nhau.

 

Chẳng hạn bậc 1 với bậc 2 hiện nay chỉ cách nhau có 50 số điện là quá ít, trong khi các bậc sau lại tăng vọt lên. "Cách tính bậc thang như hiện nay đang đánh vào túi tiền người tiêu dùng bởi hầu như chẳng còn ai dùng dưới 50 số điện. Tại thành phố, ít nhất các gia đình cũng phải tiêu thụ 200 - 300 số điện bởi nhà nào cũng có điều hòa, tủ lạnh, máy giặt... Ngoài 400 - 500 số mới nên coi là mức tiêu thụ cao", TS Nguyễn Văn Nam nhận định.

Hiện nay, Philippines đang áp dụng 8 bậc thang tính giá điện, Hàn Quốc và Nhật Bản 3 bậc thang, Malaysia 7 bậc thang, Singapore 1 bậc. Không có quy chuẩn nào mà tùy theo tình hình mỗi nước. Các nước giàu, thu nhập người dân cao thì thường ít bậc thang hơn.

PGS.TS Nguyễn Văn Nam đề nghị giảm bớt số bậc thang còn 4 bậc. Có thể gộp 2 bậc đầu lại làm 1. Bậc 1 nên bắt đầu từ 0 - 100 kWh. 3 bậc sau nên gộp lại làm 2, mỗi bước nhảy là 150 số điện. Bậc 4 là trên 400 kWh.

Ông Nam cũng đề nghị phải có một cơ quan độc lập thẩm định, giám sát giá điện, có thể là Bộ Tài chính, thay vì để Bộ Công Thương giám sát EVN, không khác "vừa đá bóng, vừa thổi còi" sẽ khó minh bạch.

Thực hiện chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ, Bộ trưởng Bộ Công Thương đã kí quyết định kiểm tra việc tăng giá điện. Trong 3 ngày từ 8/5 đến 10/5.  Ba đoàn công tác của Bộ sẽ kiểm tra các tổng công ty điện lực và một số khách hàng sử dụng điện. Thành phần được mời tham gia đoàn gồm đại diện Bộ Tài chính, Hội Bảo vệ người tiêu dùng Việt Nam, Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam, Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN)... Chiều 8/5, Đoàn kiểm tra của Bộ Công Thương đã có buổi làm việc với Tổng Công ty Điện lực Miền Trung.

 

Đối tác
Trở lại đầu trang