Định vị sản phẩm OCOP gắn với thế mạnh địa phương

Đi lên từ nội lực bản địa

Tại cơ sở sản xuất bánh dừa nướng Quý Thu (xã Xuân Phú), không khí làm việc luôn nhộn nhịp từ sáng sớm với hàng chục công nhân và hệ thống máy móc hoạt động liên tục. Hàng trăm thùng hàng với mẫu mã chỉn chu luôn sẵn sàng để phân phối đến tay khách hàng.

Chia sẻ về hành trình khởi nghiệp, chị Lưu Thị Thu - Giám đốc Công ty TNHH Sản xuất thương mại Quý Thu cho biết, cơ sở đi lên từ nghề làm bánh chưng, bánh tét những năm 2000. Khi hướng đến xuất khẩu, nhận thấy sản phẩm truyền thống không còn phù hợp, chị quyết định chuyển sang làm bánh dừa nướng vào năm 2014 nhằm khai thác tối đa thế mạnh địa phương. Từ năm 2016, cơ sở đẩy mạnh đăng ký giấy phép, cải tiến mẫu mã. Đến năm 2022, công ty ra mắt thêm 3 dòng sản phẩm, sử dụng phần lớn nguyên liệu thu mua trực tiếp từ người dân như dừa, mè, gừng, khoai lang...

Hiện công ty có 1 sản phẩm OCOP 5 sao (Bánh dừa nướng) và 3 sản phẩm OCOP 3 sao (Bánh dừa nướng mè đen, vị gừng, khoai lang dừa). Các sản phẩm đều được cam kết an toàn sức khỏe với quy trình sản xuất khép kín. Từ chỗ chỉ phục vụ thị trường du lịch Đà Nẵng, bánh dừa Quý Thu nay đã có mặt tại các siêu thị, sân bay và xuất khẩu sang Hàn Quốc, Hà Lan, Trung Quốc, Đài Loan. Để nắm bắt cơ hội, công ty đang xúc tiến mở rộng quy mô và mong muốn chính quyền tiếp tục tháo gỡ các vướng mắc đầu tư.

Dọc theo Quốc lộ 1A đoạn xã Thăng Bình là làng nghề Quán Hương với lịch sử hơn 200 năm và khoảng 200 hộ làm nghề. Tận dụng thế mạnh địa phương, người dân không ngừng sáng tạo, phát triển nhiều dòng sản phẩm đáp ứng thị hiếu như hương trầm, hương quế, hương nước hoa...

Tiêu biểu là sản phẩm hương của ông Võ Tấn Hiếu đã đạt danh hiệu OCOP 3 sao. Ông cũng được Hiệp hội Làng nghề Việt Nam phong tặng danh hiệu Nghệ nhân làng nghề. Dù vậy, dưới sức ép thị trường và sự thiếu hụt thế hệ trẻ kế cận, ông Hiếu và các cơ sở tại Quán Hương đang đối mặt với nhiều thách thức. Dẫu khó khăn, họ vẫn tâm đắc câu chuyện "giữ mình" để bảo vệ chất lượng và uy tín sản phẩm.

Nâng cao sức cạnh tranh và mở rộng đầu ra

Ông Lê Quang Khánh - Phó Chủ tịch UBND xã Xuân Phú cho biết, địa phương hiện có 10 sản phẩm OCOP (6 sản phẩm 3 sao, 3 sản phẩm 4 sao và 1 sản phẩm 5 sao). Các sản phẩm tiêu biểu như bánh dừa nướng, bánh quế dừa, phở gạo... đều tận dụng tốt nguồn nguyên liệu nông sản dồi dào (sắn, lúa, mè, nếp). Địa phương cũng đang chú trọng phát triển vùng nguyên liệu an toàn và ứng dụng khoa học công nghệ để nâng cao tính cạnh tranh bền vững.

Trong khi đó, xã Thăng Bình hiện có 6 sản phẩm OCOP 3 sao thuộc 5 chủ thể, tiêu biểu như Hương trầm và Hương quế đặc biệt của hộ kinh doanh Võ Tấn Hiếu. Để chương trình OCOP thực sự là đòn bẩy kinh tế, Phó Chủ tịch UBND xã Thăng Bình Trương Hồng Quang nhấn mạnh cần tiếp tục tuyên truyền, khuyến khích liên kết chuỗi, xây dựng thương hiệu và thu hút đầu tư, góp phần nâng cao đời sống cho người dân.

Theo ông Nguyễn Xuân Vũ - Chủ tịch Liên minh Hợp tác xã (HTX) TP Đà Nẵng, OCOP là động lực lớn giúp các HTX chuyển từ sản xuất nhỏ lẻ sang chuyên nghiệp, bài bản. Tham gia OCOP buộc các HTX phải chuẩn hóa quy trình, bao bì và truy xuất nguồn gốc.

Quan trọng hơn, OCOP giúp HTX tham gia sâu vào chuỗi giá trị, chuyển sang chế biến sâu và kết nối hiệu quả với doanh nghiệp, siêu thị, sàn thương mại điện tử hay du lịch cộng đồng. Sản phẩm đạt chuẩn còn là "tấm vé" giúp HTX dễ dàng tiếp cận các nguồn vốn hỗ trợ, tín dụng ưu đãi. Đặc biệt, xu hướng tiêu dùng xanh và sản phẩm bản địa đang mở ra nhiều cơ hội phát triển to lớn cho các sản phẩm OCOP của thành phố.