OCOP và bài toán sau chứng nhận

Cần sự liên kết chặt chẽ

Theo các chủ thể OCOP, hiện nay, cơ hội mở rộng vùng nguyên liệu ở Lâm Đồng là rất lớn, nhất là khi nhu cầu thị trường ngày một gia tăng. Tuy nhiên, đi kèm với đó là yêu cầu khắt khe về tiêu chuẩn và quy chuẩn đồng bộ, từ vùng trồng, quy trình sản xuất tại nhà máy đến sản phẩm cuối cùng khi đến tay người tiêu dùng.

Bởi việc đáp ứng các tiêu chuẩn trong nước và quốc tế không chỉ đòi hỏi nguồn lực tài chính mà còn cần sự liên kết chặt chẽ giữa chủ thể OCOP với doanh nghiệp đầu tàu. Đây chính là “điểm nghẽn” khi phần lớn các chủ thể có quy mô hoạt động nhỏ lẻ, thiếu sự kết nối và chưa đủ năng lực đầu tư chiều sâu.

Là chủ thể có sản phẩm cà phê rang xay được công nhận sản phẩm OCOP 3 sao, bà Nguyễn Thị Hồng, ở xã Hòa Bắc vô cùng phấn khởi khi sản phẩm của mình ngày càng được thị trường đón nhận, mở rộng đầu ra và góp phần nâng cao giá trị nông sản địa phương. Bà Hồng cho biết: “Sản phẩm OCOP không chỉ mang thương hiệu của riêng cơ sở mà còn đại diện cho uy tín, hình ảnh của địa phương. Vì vậy, chúng tôi luôn chú trọng kiểm soát chất lượng từ khâu nguyên liệu, sản xuất đến đóng gói, đồng thời từng bước hoàn thiện quy trình theo hướng an toàn, bền vững để giữ vững niềm tin của người tiêu dùng”.

Theo ông Vũ Hồng Long - Chủ tịch UBND xã Hòa Bắc, hiện trên địa bàn xã có 7 sản phẩm được công nhận OCOP 3 sao. Trên địa bàn cũng đã hình thành 2 chuỗi liên kết sản xuất gồm: chuỗi liên kết sản xuất cà phê bền vững và chuỗi liên kết sản xuất sầu riêng, đáp ứng yêu cầu về mô hình kinh tế ứng dụng tiến bộ kỹ thuật, gắn với an toàn thực phẩm. “Hiện nay, xã Hòa Bắc các vùng nguyên liệu tập trung đối với nông sản chủ lực từng bước được cấp mã vùng. Trong đó, cà phê là cây trồng chủ lực với diện tích 4.244 ha, sầu riêng đạt 1.740 ha, hình thành các vùng sản xuất hàng hóa tập trung, tạo nền tảng cho phát triển chuỗi giá trị bền vững”, ông Long cho biết.

Tuy nhiên, không phải chủ thể OCOP nào sau công nhận cũng hoạt động suôn sẻ, có không ít chủ thể chỉ duy trì sản xuất ở quy mô cầm chừng. Cái khó của một số chủ thể không chỉ ở khâu đầu tư nâng cấp về công nghệ chế biến, mẫu mã bao bì mà bế tắc ở khâu tiêu thụ sản phẩm. Điều này khiến lợi thế từ chứng nhận OCOP chưa được phát huy tối đa, thậm chí khó duy trì sự hiện diện ổn định trên thị trường.

Tiếp tục đẩy mạnh công nghệ, đổi mới sáng tạo

Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường, để giải bài toán sau chứng nhận, thời gian tới, tỉnh sẽ đẩy mạnh xây dựng, bảo hộ thương hiệu OCOP; ứng dụng công nghệ số trong truy xuất nguồn gốc, tiêu thụ sản phẩm và mở rộng kênh thương mại điện tử. Đồng thời, phát triển logistics, hạ tầng kho bãi tại các vùng sản xuất trọng điểm nhằm giảm chi phí trung gian, nâng sức cạnh tranh.

Ông Võ Ngọc Hiệp - Phó Chủ tịch UBND tỉnh cho biết, tỉnh tập trung phát triển nông nghiệp quy mô lớn, hiệu quả cao, gia tăng giá trị, ưu tiên các sản phẩm chủ lực như: rau, hoa, cà phê, tiêu, dâu tằm, tơ tằm và cây ăn trái (sầu riêng, bơ, chanh dây, thanh long, nho). Đồng thời, hình thành vùng chuyên canh thích ứng biến đổi khí hậu; đẩy mạnh công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số; gắn sản xuất với công nghiệp chế biến, cơ giới hóa và hiện đại hóa chuỗi cung ứng.

Có thể thấy, sau chứng nhận OCOP, điều quan trọng không chỉ là “đạt chuẩn” mà là duy trì được giá trị bền vững, từng bước khẳng định chỗ đứng trên thị trường.