Phát triển sản phẩm OCOP từ tài nguyên bản địa

Sinh ra trong hoàn cảnh khó khăn, với chị Lộc Thị Chanh, ở thôn Cốc Muổng, xã Nông Thượng (nay thuộc phường Bắc Kạn), những chiếc bánh gio trước đây chỉ xuất hiện vào dịp lễ, Tết. Hương vị mộc mạc ấy đã gợi mở cho chị ý tưởng làm bánh để bán, vừa tăng thu nhập, vừa quảng bá đặc sản quê hương. Từ những mẻ bánh nhỏ lẻ tiêu thụ qua mạng xã hội, chị kiên trì học hỏi, hoàn thiện công thức, cải tiến kỹ thuật, nâng cao chất lượng sản phẩm.

Nắm bắt nhu cầu thị trường, chị Lộc Thị Chanh đã thành lập Hợp tác xã (HTX) bánh gio Bắc Kạn và vận động các hộ dân cùng tham gia. Nhờ sử dụng nguyên liệu tự nhiên như nếp nương, cây chít... sản phẩm có độ dẻo, trong và hương vị đặc trưng. Năm 2022, sản phẩm bánh gio đạt OCOP 3 sao cấp tỉnh.

Hiện, HTX có 9 thành viên, tạo việc làm thường xuyên cho 12-15 lao động với thu nhập từ 7-9 triệu đồng/người/tháng. Trung bình mỗi ngày, HTX sản xuất từ 3.000-10.000 chiếc bánh. Sản phẩm đã có mặt tại nhiều tỉnh, thành phố và được khách hàng mang ra nước ngoài. HTX mở thêm chi nhánh tại TP. Hồ Chí Minh, doanh thu đạt khoảng 3 tỷ đồng mỗi năm.

Cũng lựa chọn khởi nghiệp từ tài nguyên bản địa, HTX trà Hạnh Phúc, tại thôn Tổng Tàng (xã Tân Kỳ) lại khai thác giá trị từ hoa hồng theo hướng hữu cơ. Thành lập năm 2020, HTX tập trung sản xuất các sản phẩm chế biến từ hoa hồng. Sau hơn 5 năm, các sản phẩm như trà hoa hồng, nước hoa hồng, tinh dầu, rượu hoa hồng đã từng bước khẳng định chỗ đứng trên thị trường.

Theo chị Hà Thị Nhâm, Giám đốc HTX, đơn vị chủ động tận dụng mạng xã hội để quảng bá, kết nối khách hàng, mở rộng đầu ra cho sản phẩm. Hiện, HTX có diện tích hơn 3.000m2 trồng với trên 1.000 cây hoa hồng, mỗi năm cung cấp trà hoa hồng cùng hàng nghìn chai sản phẩm chế biến.

Sản phẩm trà hoa hồng nguyên bông sấy lạnh của HTX đã đạt OCOP 3 sao từ năm 2022. Dù quy mô chưa lớn, mô hình đã mở ra hướng đi mới trong nâng cao giá trị nông sản và tạo thêm việc làm tại địa phương.

Từ thực tế có thể thấy, thanh niên vùng cao đang từng bước thay đổi tư duy sản xuất. Thay vì phụ thuộc vào phương thức truyền thống, nhiều người chủ động tiếp cận kinh tế thị trường, ứng dụng khoa học kỹ thuật và khai thác nền tảng số để phát triển sản phẩm.

Chị Nguyễn Minh Phương, Bí thư Đoàn phường Bắc Kạn, cho biết: Đoàn phường Bắc Kạn sẽ tiếp tục đồng hành với thanh niên thông qua hỗ trợ tiếp cận nguồn vốn ưu đãi, tổ chức tập huấn kỹ năng kinh doanh, chuyển đổi số và kết nối tiêu thụ sản phẩm. Mục tiêu của chúng tôi là xây dựng thêm nhiều mô hình kinh tế hiệu quả, phát triển sản phẩm OCOP, góp phần quảng bá hình ảnh địa phương và nâng cao đời sống người dân.

Từ những sản phẩm quen thuộc như bí xanh thơm, bánh gio truyền thống đến các sản phẩm chế biến từ hoa hồng... giá trị nông sản vùng cao đang được nâng lên rõ rệt. Mỗi sản phẩm không chỉ mang lại thu nhập mà còn chứa đựng câu chuyện về văn hóa, con người và khát vọng vươn lên.

Quan trọng hơn, các mô hình này tạo việc làm tại chỗ, góp phần hạn chế tình trạng dịch chuyển lao động, giữ chân thanh niên gắn bó với quê hương. Đồng thời, thúc đẩy chuyển biến trong nhận thức và phương thức sản xuất theo hướng bền vững.

Có thể thấy, khi được hỗ trợ đúng hướng và phát huy nội lực, thanh niên vùng cao hoàn toàn có thể biến lợi thế bản địa thành động lực phát triển lâu dài, tạo nền tảng cho một nông thôn miền núi phát triển năng động, ổn định và giàu bản sắc.