Ứng dụng công nghệ cao, nâng giá trị sản xuất nông nghiệp

Đa dạng các mô hình nông nghiệp công nghệ cao

Nhận thấy vùng đất bãi ven sông Thái Bình phù hợp với trồng cây cà rốt, năm 2007, ông Phạm Đăng Hoạt ở thôn Lai Hạ, xã Trung Kênh mạnh dạn tích tụ 5 ha đất nông nghiệp của các hộ dân ở đây để sản xuất. Những năm đầu, ông Hoạt trồng cà rốt theo phương pháp thủ công nên thường phải thuê từ 20-30 lao động, lúc cao điểm từ 40-50 lao động nên chi phí tăng cao, hiệu quả kinh tế thấp.

Diện tích trồng cà rốt của gia đình anh Phạm Văn Vui thôn Lai Hạ, xã Trung Kênh ứng dụng công nghệ, tưới nước tự động giúp giảm chi phí, nâng hiệu quả sản xuất.

Để nâng cao hiệu quả sản xuất, từ năm 2015, gia đình ông Hoạt đầu tư hơn 1 tỷ đồng mua 2 máy làm đất và lắp đặt hệ thống tưới nước tự động để phục vụ gieo trồng cà rốt. Nhờ đó, chi phí thuê lao động thủ công giảm đáng kể. Nhờ kinh nghiệm sản xuất và áp dụng khoa học công nghệ, cơ giới hóa vào quá trình sản xuất nên toàn bộ diện tích cà rốt của gia đình ông Hoạt sinh trưởng, phát triển tốt, đạt năng suất trung bình từ 1,5 tấn/sào trở lên. Vụ thu hoạch vừa qua, toàn bộ sản lượng cà rốt của gia đình được thương lái đến tận ruộng thu mua với giá từ 10 - 12 nghìn đồng/kg; sau khi trừ toàn bộ chi phí, từ 5 ha trồng cà rốt gia đình ông Hoạt lãi gần 600 triệu đồng.

Chia sẻ về kinh nghiệm sản xuất, ông Hoạt cho biết: “Để cà rốt sinh trưởng, phát triển tốt, ngoài việc trồng, chăm sóc đúng quy trình kỹ thuật, tôi phải thường xuyên kiểm tra đồng ruộng để phát hiện sớm các loại sâu, bệnh và thực hiện các biện pháp phòng trừ, chỉ thật cần thiết mới tiến hành phun thuốc bảo vệ thực vật nhằm hạn chế sử dụng các loại thuốc hóa học”.

Năm 2019, gia đình bà Hán Thị Luyến ở thôn Thanh Lâm tích tụ 7 ha đất cấy lúa của một số hộ để chuyển hướng sang trồng cây nhàu phục vụ chế biến các sản phẩm có nguồn gốc từ quả, lá, rễ… của loại cây trồng có nguồn gốc từ núi rừng này. Sau 2 năm trồng, chăm sóc, diện tích trồng nhàu của gia đình bà Luyến cho thu hoạch với sản lượng 35-40 tấn/năm. Để nâng cao giá trị kinh tế từ quả nhàu, gia đình bà đầu tư máy móc, thiết bị, dây chuyền chế biến, sản xuất đa dạng các sản phẩm, trong đó 4 sản phẩm: Nước cốt nhàu, trà nhàu, rượu nhàu, nhàu khô đã được công nhận chất lượng OCOP 3 sao trong năm 2025 và 2 sản phẩm: Nhàu ngâm đường, nhàu ngâm mật ong đang làm thủ tục tham gia đánh giá, đề nghị công nhận chất lượng OCOP cấp tỉnh trong năm 2026. Hiện tại, các sản phẩm chế biến từ cây nhàu của gia đình bà được tiêu thụ rộng rãi tại các địa phương trong tỉnh và một số tỉnh, thành phố như: Hà Nội, Hải Phòng, Quảng Ninh.

Từ mô hình tích tụ đất trồng nguyên liệu, đầu tư dây chuyền chế biến các sản phẩm từ cây nhàu, gia đình bà Luyến có doanh thu khoảng 2 tỷ đồng, trừ chi phí thu lãi từ 300-400 triệu đồng/năm, đồng thời tạo việc làm cho 10-12 lao động với thu nhập 6-7 triệu đồng/người/tháng.

Hướng đến nền nông nghiệp bền vững

Xã Trung Kênh có gần 1.200 ha canh tác, trong đó gần 800 ha đất cấy lúa 2 vụ, hơn 400 ha đất bãi ven sông Thái Bình chuyên canh cấy rau, màu các loại. Xác định phát triển nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao là hướng đi bền vững để nâng cao giá trị sản xuất và thu nhập cho người dân, những năm qua, cấp ủy, chính quyền xã tập trung chỉ đạo chuyển đổi cơ cấu cây trồng theo hướng đưa các giống cây trồng có giá trị kinh tế cao vào sản xuất. Khuyến khích hình thành các khu, vùng canh tác tập trung để áp dụng đồng bộ cơ giới hóa, tự động hóa, hình thành các mô hình canh tác hiện đại trong nhà kính, nhà lưới.

Về cơ chế, chính sách, xã Trung Kênh tập trung tạo điều kiện người dân, doanh nghiệp, hợp tác xã trên địa bàn tiếp cận đất đai, nguồn vốn ưu đãi phục vụ đầu tư sản xuất, chế biến theo hướng nông nghiệp công nghệ cao. Ngoài ra, địa phương chú trọng xây dựng các mô hình liên kết: Nhà nước - Doanh nghiệp - Nhà khoa học - Nhà nông để hình thành chuỗi giá trị từ sản xuất đến tiêu thụ giúp người dân nâng cao hiệu quả kinh tế trên đơn vị canh tác.

Đồng thời chú trọng chuyển đổi cơ cấu cây trồng gắn với ứng dụng công nghệ cao, hình thành các vùng sản xuất tập trung. Trên diện tích đất bãi chuyên canh rau màu, người dân thường xuyên phối hợp với các cơ quan, đơn vị như: Viện cây lương thực và cây thực phẩm, Trung tâm khuyến nông tỉnh để triển khai các mô hình sản xuất cây cà rốt kết hợp du lịch sinh thái, trải nghiệm; mô hình trồng ớt áp dụng công nghệ cao với diện tích khoảng 50-60 ha/năm.

Nhờ đó, đến thời điểm hiện tại, toàn xã hình thành 23 vùng sản xuất cây trồng tập trung với tổng diện tích 202,9 ha; 13 mô hình trồng trọt ứng dụng công nghệ cao, đáp ứng tiêu chuẩn VietGAP. Ngoài diện tích chuyên canh cây màu, xã chuyển đổi được 166,9 ha từ trồng lúa sang sản xuất cây rau màu, cây ăn quả, sản xuất lúa - cá tập trung đem lại hiệu quả cao. Đây là cách làm giúp cho xã Trung Kênh hướng đến nền nông nghiệp ổn định, từng bước nâng cao hiệu quả sản xuất, góp phần công nghiệp hóa, hiện đại hóa nông nghiệp, nông thôn.