Ngành bảo hiểm tận dụng thời cơ từ “cửa sổ chiến lược”

Sự trở lại của niềm tin và kỳ vọng

Dữ liệu khảo sát doanh nghiệp VIE10 của Viet Research (thực hiện quý I/2026) cho thấy, nhận thức về vai trò của đổi mới sáng tạo trong ngành bảo hiểm đang được củng cố rõ rệt. Các doanh nghiệp bảo hiểm đang có xu hướng tập trung vào các giải pháp mang lại hiệu quả vận hành và trải nghiệm khách hàng. AI và tự động hóa quy trình dẫn đầu với 85% lựa chọn, tiếp theo là chuyển đổi xanh/kinh tế tuần hoàn (78%)… mở ra dư địa đáng kể cho việc phát triển hệ sinh thái số và hạ tầng dữ liệu liên thông trong trung hạn.

Nhờ đó, ngành bảo hiểm Việt Nam ngày càng khẳng định vị thế là một trong những kênh dẫn vốn trung và dài hạn quan trọng của nền kinh tế. Theo số liệu của Hiệp hội Bảo hiểm Việt Nam, tổng tài sản toàn ngành năm 2025 ước đạt 1.113.619 tỷ đồng, tăng 8,58% so với năm trước; tổng vốn đầu tư trở lại nền kinh tế của các doanh nghiệp bảo hiểm đã đạt khoảng 958.987 tỷ đồng, tăng 10,31% so với năm 2024. Với đặc thù nguồn vốn ổn định và thời gian đầu tư dài hạn, các doanh nghiệp bảo hiểm ngày càng đóng vai trò nổi bật trong nhóm nhà đầu tư tổ chức trên thị trường vốn Việt Nam.

Tăng cường tính chủ động cho doanh nghiệp bảo hiểm nhưng đồng thời phải tăng cường chất lượng công tác quản lý, giám sát theo hướng hậu kiểm

Củng cố nền tảng cho đổi mới sáng tạo

Cùng với triển vọng tích cực, các doanh nghiệp bảo hiểm vẫn phải đối mặt với nhiều thách thức về chất lượng dịch vụ, niềm tin thị trường và yêu cầu nâng cao năng lực quản trị rủi ro. Dẫu vậy, trong dài hạn, theo các chuyên gia, xét về bối cảnh thị trường, ngành bảo hiểm Việt Nam hội tụ nhiều điều kiện thuận lợi: quy mô thị trường còn dư địa lớn; dân số trẻ có mức độ chấp nhận công nghệ cao, cùng với sự hỗ trợ mạnh mẽ từ Chính phủ trong thúc đẩy chuyển đổi số.

Đặc biệt, giai đoạn 2026-2028 được xem là “cửa sổ chiến lược” để củng cố nền tảng cho đổi mới sáng tạo. Trọng tâm ưu tiên bao gồm phát triển nguồn nhân lực công nghệ chất lượng cao; xây dựng kiến trúc dữ liệu nội bộ đồng bộ, qua đó tạo nền tảng cho mở rộng AI và tự động hóa. Những doanh nghiệp đi trước trong các trụ cột này sẽ có lợi thế đáng kể trong việc hình thành hệ sinh thái bảo hiểm số linh hoạt và bền vững.

Bên cạnh đó, bà Elena Butarova, Phó Chủ tịch cấp cao MetLife châu Á, Tổng Giám đốc BIDV MetLife chia sẻ, tại Anh, Mỹ hay Nhật Bản, tỷ lệ người dân tham gia bảo hiểm nhân thọ đều ở mức trên 90%; Singapore đạt khoảng 80%, Malaysia khoảng 50%, trong khi tại Việt Nam, con số này mới xấp xỉ 12%. Điều đó cho thấy, khi thu nhập người dân tiếp tục cải thiện và nhận thức về bảo vệ tài chính được nâng cao, thị trường bảo hiểm nhân thọ Việt Nam còn nhiều dư địa để phát triển một cách bền vững.

Cùng chung nhận định, ông Trần Nguyên Đán, Viện trưởng Học viện Bảo hiểm và Quản trị rủi ro tài chính cho rằng, lĩnh vực bảo hiểm nhân thọ phụ thuộc nhiều vào dòng tiền và thu nhập của người dân. Khi thu nhập được cải thiện và lợi ích từ tăng trưởng GDP được lan tỏa, nhu cầu tham gia bảo hiểm nhân thọ sẽ gia tăng. Còn với bảo hiểm phi nhân thọ, lĩnh vực này chủ yếu gắn với việc bảo vệ tài sản, con người, sức khỏe và tai nạn cá nhân. Khi tăng trưởng GDP ở mức cao, quy mô tài sản trong nền kinh tế gia tăng, kéo theo nhu cầu bảo vệ tài sản mở rộng, khiến bảo hiểm phi nhân thọ hưởng lợi.

Để khai mở thêm dư địa trong lĩnh vực bảo hiểm phi nhân thọ, lãnh đạo Bảo hiểm DBV cho biết, công ty sẽ đầu tư mạnh mẽ vào ứng dụng công nghệ, nâng cao năng lực con người và tối ưu sản phẩm để đem lại những trải nghiệm toàn diện cho khách hàng. Cùng với việc tái cấu trúc toàn diện, MB Life đặt ra tầm nhìn mới trở thành công ty bảo hiểm công nghệ toàn diện. Công nghệ không chỉ là công cụ hỗ trợ, mà là “xương sống” của toàn bộ hoạt động từ quản trị, vận hành đến kinh doanh và bồi thường.

Song, một chuyên gia khẳng định, cuộc đua đổi mới sáng tạo trong ngành bảo hiểm phải là cuộc chuyển đổi mang tính hệ thống, đòi hỏi sự cam kết của cả nhà quản lý, doanh nghiệp truyền thống và cộng đồng khởi nghiệp. Những ai hành động sớm và thông minh sẽ định hình lại thị trường - những ai chần chừ sẽ mất đi vị thế cạnh tranh trong một thập kỷ không thể đảo ngược.

Do đó, khi tăng cường tính chủ động cho doanh nghiệp bảo hiểm, đồng thời cũng phải nâng cao chất lượng công tác quản lý, giám sát theo hướng hậu kiểm. Ông Ngô Việt Trung, Cục trưởng Cục Quản lý, giám sát bảo hiểm (Bộ Tài chính) cho biết, đơn vị sẽ tiếp tục rà soát tổng thể theo hướng cải tổ, tạo dựng động lực mới cho sự phát triển của thị trường. Trọng tâm là xây dựng cơ sở pháp lý nhằm hỗ trợ các xu thế phát triển nhanh của thị trường, như các phương thức triển khai bảo hiểm mới, ứng dụng công nghệ thông tin và các kênh bán hàng mới.