Doanh nghiệp Việt đổi mới sản xuất, liên kết mở đường cho xuất khẩu xanh

Thay đổi từ nguyên liệu đến sản phẩm

Thay vì bỏ đi phụ phẩm sau chế biến ca cao, Alluvia đang nghiên cứu tận dụng nguồn nguyên liệu này để sản xuất bao bì. Với doanh nghiệp, mở rộng xuất khẩu cần gắn với sử dụng hiệu quả nguyên liệu, giảm chất thải và từng bước hoàn thiện quy trình sản xuất thân thiện với môi trường.

Bà Hứa Tuyết Loan, đại diện Phòng Kinh doanh thương hiệu Alluvia, cho biết doanh nghiệp được thành lập năm 2013, phát triển các sản phẩm ca cao, chocolate mang bản sắc Việt Nam. Sản phẩm hiện có mặt tại Nhật Bản, Đài Loan, Campuchia, Singapore và đang tìm cơ hội mở rộng thị trường Đông Nam Á, đồng thời chú trọng hơn đến yêu cầu về môi trường.

Theo bà Loan, bên cạnh các dòng sản phẩm truyền thống, doanh nghiệp đang nghiên cứu thu gom, tái chế vỏ ca cao thành bao bì mang đặc trưng riêng. Hướng đi này nhằm tận dụng phụ phẩm, giảm lượng chất thải và đưa nguyên liệu trở lại phục vụ hoạt động sản xuất, đóng gói.

Việc phát triển bao bì từ phụ phẩm vẫn trong quá trình nghiên cứu. Tuy nhiên, định hướng này cho thấy doanh nghiệp đang tiếp cận xuất khẩu xanh từ nguồn nguyên liệu sẵn có, tìm cách gia tăng giá trị cho những phần trước đây ít được khai thác.

Ở lĩnh vực gốm sứ, yêu cầu của thị trường nhập khẩu thúc đẩy doanh nghiệp đầu tư cả thiết bị lẫn kiểm soát nguyên liệu. Ông Trần Công Minh, Trưởng phòng Marketing Công ty Gốm sứ Sáng Tạo, cho biết doanh nghiệp cung cấp gốm nghệ thuật, gốm trang trí và bát đĩa có nguồn gốc từ Bát Tràng, đồng thời xuất khẩu đến khoảng 10 quốc gia.

Hiện nay, các nước Mỹ, Đức, Hàn Quốc và Nhật Bản là những thị trường doanh nghiệp đã tiếp cận, trong đó bát đĩa là nhóm hàng xuất khẩu chủ lực. Với khoảng 10 năm kinh nghiệm xuất khẩu, công ty đã thực hiện kiểm nghiệm, chuẩn bị chứng từ theo yêu cầu của đối tác về xuất xứ, chất lượng và độ bền sản phẩm để hướng đến xuất khẩu xanh bền vững.

Theo ông Minh, doanh nghiệp đang tiếp tục đầu tư máy móc, dây chuyền hiện đại, lựa chọn nguồn đất và men có xuất xứ rõ ràng. Thị trường châu Âu đặt ra yêu cầu cao, đòi hỏi sự chuẩn bị kỹ từ sản xuất đến hồ sơ kiểm định. Công ty hướng đến mở rộng xuất khẩu tới khoảng 50 quốc gia trước năm 2030.

Với nông nghiệp và thực phẩm, sản xuất xanh được gắn với sức khỏe người tiêu dùng. Bà Lâm Thúy Ái, Tổng Giám đốc Công ty CP Mebi Farm, cho biết sản phẩm của đơn vị hướng đến sản xuất xanh, sạch, lấy niềm tin khách hàng làm nền tảng phát triển.

Mỗi khi thị trường biến động, bà Ái lại tìm về trang trại. Nhìn những quả trứng được tạo ra từ quy trình minh bạch, bà tìm lại sự tỉnh táo trong quản trị. Theo bà, những giá trị bền vững cần thời gian để hình thành, đòi hỏi doanh nghiệp kiên trì với lựa chọn của mình. “Chúng ta cần trí tuệ để quản trị, bản lĩnh để đối diện cạnh tranh và sự tử tế để không đánh mất lý do vì sao mình bắt đầu”, bà Ái cho biết thêm.

Kết hợp chuyển đổi xanh và số để mở rộng thị trường

Hiện nay, gắn với tinh thần Nghị quyết 57-NQ/TW về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia, đầu tư công nghệ số là một hướng hỗ trợ các doanh nghiệp tiếp cận thị trường xuất khẩu bền vững hơn. Theo đó, các doanh nghiệp tập dung chuyển đổi số từ khâu sản xuất đến khâu quảng bá, giới thiệu đầu ra cho sản phẩm.

Tại doanh nghiệp sản xuất gốm sứ xuất khẩu, đơn vị này xây dựng các danh mục quảng bá sản phẩm trực tuyến bằng nhiều ngôn ngữ để giúp nhà mua hàng tìm hiểu mẫu mã, công năng và thông tin kiểm nghiệm trước khi giao dịch. Đối với ngành hàng ca cao, thực phẩm, hình ảnh quy trình sản xuất và thông tin truy xuất nguồn gốc được đẩy mạnh trên nền tảng số đã giúp khách hàng hiểu rõ hơn về sản phẩm. Các nội dung quảng bá số của doanh nghiệp Việt đều dựa trên dữ liệu có thể kiểm chứng của các cơ quan chức năng.

Theo các doanh nghiệp xuất khẩu, những website, nền tảng thương mại điện tử xuyên biên giới và dữ liệu khách hàng, các hoạt động tại các hội chợ, triển lãm là động lực giúp doanh nghiệp đưa hàng hoá vươn xa. Vì vậy, nhiều doanh nghiệp tham gia các triển lãm về công nghệ xanh và số để sau mỗi cuộc gặp tại triển lãm, doanh nghiệp cần tiếp tục cập nhật sản phẩm, duy trì liên hệ và tìm hiểu nhu cầu đối tác; đồng thời đầu tư công nghệ phải đi cùng đào tạo nhân sự tiếp thị số, ngoại ngữ và kỹ năng giao dịch quốc tế.

Ông Trần Công Minh cho biết, doanh nghiệp kỳ vọng Sở Công Thương TP Hồ Chí Minh sẽ tiếp tục hỗ trợ kết nối giao thương, hướng dẫn hồ sơ, chứng từ xuất nhập khẩu đi các thị trường, nhất là với thị trường châu Âu. Doanh nghiệp cũng cần thông tin về chính sách thuế quan của các thị trường để chủ động chuẩn bị, đưa hàng hóa ra nước ngoài thuận lợi hơn.

Chia sẻ bên lề Hội chợ hàng Việt Nam tiêu biểu xuất khẩu năm 2026, ông Lê Văn Danh, Phó Giám đốc Sở Công Thương TP Hồ Chí Minh, cho biết tiêu chuẩn về môi trường, phát triển bền vững và xuất khẩu xanh đã trở thành yêu cầu cốt lõi, quyết định năng lực cạnh tranh của hàng hóa Việt Nam trên thị trường quốc tế.

Theo ông Danh, các yêu cầu mới tạo áp lực lớn, đồng thời thúc đẩy chuỗi cung ứng Việt Nam đổi mới, chuyển đổi mô hình tăng trưởng theo chiều sâu. Vì vậy, để xuất khẩu xanh bền vững, doanh nghiệp cần gắn chuyển đổi xanh gắn với chuyển đổi số và gắn với chiến lược phát triển thị trường và nâng cao giá trị sản phẩm.

Ông Danh cho biết, tuy nhiên với nỗ lực đơn lẻ của từng doanh nghiệp thì chưa đủ vì vậy, các doanh nghiệp cần liên kết với nhà sản xuất, hiệp hội ngành hàng, cơ quan quản lý và đối tác quốc tế. Sở Công Thương TP Hồ Chí Minh cam kết đồng hành, tạo điều kiện thuận lợi về cơ chế, chính sách và môi trường đầu tư để hỗ trợ chuyển đổi xanh, mở rộng xuất khẩu.

Dưới góc độ lãnh đạo TP Hồ Chí Minh, ông Nguyễn Lộc Hà, Phó Chủ tịch UBND TP Hồ Chí Minh cho biết, chuyển đổi xanh và số là yêu cầu kép để doanh nghiệp xuất khẩu bền vững. Vì vậy, doanh nghiệp Thành phố cần tiếp tục tiên phong, chủ động đổi mới sản xuất và tiếp cận thị trường.

"Thành phố sẽ đồng hành, hỗ trợ doanh nghiệp, tăng cường tổ chức các chương trình xúc tiến thương mại, kết nối giao thương và tìm kiếm đối tác. Qua đó, doanh nghiệp có thêm điều kiện đưa sản phẩm ra thị trường quốc tế, nâng cao năng lực cạnh tranh", ông Nguyễn Lộc Hà khẳng định.