Doanh nghiệp Việt từng bước khẳng định năng lực thiết kế chip
Từ nghiên cứu, thiết kế đến sản xuất thử, doanh nghiệp Việt đang từng bước phát triển năng lực công nghệ bán dẫn, mở rộng cơ hội tạo ra sản phẩm chip mang dấu ấn Việt.
Doanh nghiệp Việt từng bước làm chủ năng lực thiết kế chip
Sự phát triển của công nghiệp bán dẫn Việt Nam đang ghi nhận những chuyển động mới khi các doanh nghiệp trong nước từng bước tham gia sâu hơn vào hoạt động nghiên cứu, thiết kế và phát triển sản phẩm vi mạch. Không chỉ hướng đến thu hút đầu tư nước ngoài, Việt Nam đang chú trọng hình thành năng lực công nghệ nội địa, tạo nền tảng để doanh nghiệp nâng cao giá trị gia tăng và phát triển những sản phẩm mang thương hiệu Việt.
Trong chuỗi công nghiệp bán dẫn, thiết kế chip là công đoạn có hàm lượng tri thức cao, gắn với hoạt động nghiên cứu, phát triển sản phẩm và sở hữu trí tuệ. Việc từng bước làm chủ năng lực thiết kế tạo điều kiện để doanh nghiệp chủ động hơn trong phát triển giải pháp công nghệ, lựa chọn lĩnh vực ứng dụng và tham gia những phân khúc phù hợp với thế mạnh của mình.

Ông Võ Xuân Hoài, Phó Giám đốc Trung tâm Đổi mới sáng tạo Quốc gia (NIC).
Trao đổi với Báo Công Thương, ông Võ Xuân Hoài, Phó Giám đốc Trung tâm Đổi mới sáng tạo Quốc gia (NIC) cho biết, để Việt Nam tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị bán dẫn toàn cầu, điều cốt lõi là phải từng bước làm chủ công nghệ. Theo ông, phát triển năng lực nghiên cứu, thiết kế và tạo ra sản phẩm có giá trị riêng là hướng đi quan trọng để doanh nghiệp Việt Nam nâng cao vị thế trong ngành công nghiệp công nghệ cao.
Đề cập trường hợp startup HyPhyTech như một ví dụ về nỗ lực phát triển công nghệ thiết kế chip trong nước, ông Võ Xuân Hoài chia sẻ, trong quá trình làm việc với Tập đoàn ARM tại Anh, phía đối tác đánh giá cao việc doanh nghiệp Việt Nam khai thác thư viện công nghệ của ARM để phát triển sản phẩm và tạo ra giá trị cụ thể. Đây là tín hiệu tích cực cho thấy các doanh nghiệp công nghệ nội địa có thể từng bước tiếp cận, khai thác những nền tảng công nghệ quốc tế để phát triển năng lực thiết kế.
"NIC cùng các cơ quan quản lý chuyên ngành đang tích cực đồng hành với những doanh nghiệp theo đuổi hoạt động nghiên cứu, phát triển công nghệ bán dẫn. Bên cạnh việc tạo điều kiện tiếp cận hệ sinh thái công nghệ, các chính sách khuyến khích nghiên cứu và phát triển (R&D) được kỳ vọng hỗ trợ doanh nghiệp giảm áp lực chi phí, thúc đẩy đầu tư dài hạn và nâng cao năng lực cạnh tranh", ông Võ Xuân Hoài thông tin thêm.
Từ góc độ phát triển công nghiệp, ông Hoài cho rằng, việc ứng dụng các nền tảng công nghệ quốc tế trong thiết kế chip không đồng nghĩa với sự phụ thuộc hoàn toàn vào công nghệ bên ngoài. Điều quan trọng là doanh nghiệp từng bước tích lũy năng lực thiết kế, kiểm chứng và phát triển những thành phần công nghệ phù hợp với sản phẩm của mình, tiến tới gia tăng hàm lượng trí tuệ và giá trị được tạo ra tại Việt Nam.
Những chuyển động này đang được thể hiện qua một số sản phẩm cụ thể. Ngày 3/11/2026, Ban Cơ yếu Chính phủ và Tập đoàn Công nghiệp - Viễn thông Quân đội (Viettel) công bố chip bảo mật VGC v1.0 cùng nền tảng bán dẫn bảo mật do Việt Nam làm chủ thiết kế. Sản phẩm được phát triển trên tiến trình CMOS 28 nm, tích hợp khoảng 300 triệu bóng bán dẫn và phục vụ các yêu cầu xử lý, bảo vệ thông tin.

Chip bảo mật VGC v1.0 do các kỹ sư Việt Nam làm chủ thiết kế, đánh dấu bước tiến trong phát triển sản phẩm bán dẫn mang dấu ấn công nghệ Việt.
Đáng chú ý, quá trình phát triển VGC v1.0 cho thấy vai trò của việc chủ động thiết kế kiến trúc, tích hợp chức năng và kiểm chứng sản phẩm theo nhu cầu ứng dụng cụ thể. Đây là bước tiến trong năng lực thiết kế vi mạch chuyên dụng của Việt Nam, đồng thời mở ra khả năng tiếp tục phát triển các dòng chip phục vụ những lĩnh vực có nhu cầu công nghệ riêng.
Tuy nhiên, từ năng lực thiết kế đến hình thành một sản phẩm bán dẫn có thể đưa vào ứng dụng là quá trình đòi hỏi nhiều công đoạn kỹ thuật. Bản thiết kế cần được chế tạo thử, đo kiểm, đánh giá độ tin cậy và hoàn thiện trước khi xem xét sản xuất ở quy mô thương mại. Chính vì vậy, cùng với phát triển năng lực thiết kế, việc xây dựng hệ thống hỗ trợ sản xuất thử đang trở thành mắt xích quan trọng đối với ngành bán dẫn Việt Nam.
Mở đường đưa bản thiết kế thành sản phẩm chip thực tế
Một bản thiết kế vi mạch dù có tiềm năng công nghệ vẫn cần trải qua quá trình chế tạo và kiểm chứng trên phần cứng thực tế. Đây là giai đoạn giúp xác định khả năng hoạt động của sản phẩm, phát hiện các vấn đề kỹ thuật và hoàn thiện thiết kế trước khi đưa vào ứng dụng. Đối với doanh nghiệp khởi nghiệp, viện nghiên cứu và các nhóm phát triển công nghệ, khả năng tiếp cận hạ tầng sản xuất thử có ý nghĩa đặc biệt quan trọng.
Khác với hoạt động mô phỏng trên phần mềm, việc chế tạo thử chip đòi hỏi sử dụng những dây chuyền công nghệ chuyên dụng, quy trình kỹ thuật phức tạp và chi phí đầu tư lớn. Trong khi đó, không phải đơn vị thiết kế nào cũng có đủ điều kiện tự xây dựng hệ thống sản xuất, đo kiểm và đánh giá sản phẩm. Vì vậy, mô hình hạ tầng công nghệ dùng chung được xem là một giải pháp phù hợp để kết nối hoạt động nghiên cứu với năng lực sản xuất công nghiệp.

Ông Nguyễn Anh Tuấn, Giám đốc Trung tâm Quốc gia hỗ trợ sản xuất thử chip bán dẫn thuộc Cục Công nghệ số và Trí tuệ nhân tạo, Bộ Khoa học và Công nghệ
Trao đổi với Báo Công Thương, ông Nguyễn Anh Tuấn, Giám đốc Trung tâm Quốc gia hỗ trợ sản xuất thử chip bán dẫn thuộc Cục Công nghệ số và Trí tuệ nhân tạo, Bộ Khoa học và Công nghệ cho biết, bên cạnh phát triển năng lực thiết kế, Việt Nam đang chú trọng xây dựng hệ thống hạ tầng công nghệ phục vụ nghiên cứu và sản xuất thử chip bán dẫn. Trong khuôn khổ chương trình phát triển ngành, Nhà nước đang hỗ trợ đầu tư hơn 18 phòng thí nghiệm cơ bản và 4 phòng thí nghiệm trọng điểm liên quan đến lĩnh vực bán dẫn.
"Việc hình thành Trung tâm quốc gia hỗ trợ sản xuất thử chip bán dẫn có ý nghĩa quan trọng đối với quá trình phát triển công nghệ trong nước. Trung tâm được định hướng cung cấp hạ tầng dùng chung cho các viện nghiên cứu, trường đại học và doanh nghiệp, đồng thời hỗ trợ giải quyết một trong những công đoạn khó khăn là đưa các bản thiết kế đi chế tạo thử nghiệm thành những con chip thực tế. Khi có điều kiện tiếp cận hạ tầng sản xuất thử, các đơn vị nghiên cứu và doanh nghiệp sẽ có thêm cơ hội kiểm chứng kết quả thiết kế, đánh giá tính khả thi của sản phẩm và từng bước hoàn thiện công nghệ. Đây là cơ sở quan trọng để thúc đẩy khả năng thương mại hóa, đưa những kết quả nghiên cứu từ phòng thí nghiệm tiếp cận gần hơn với nhu cầu của thị trường.", ông Tuấn nhấn mạnh, đồng thời chia sẻ: thực tế, ngày 26/6/2026, Trung tâm quốc gia hỗ trợ sản xuất thử chip bán dẫn đã chính thức ra mắt, đánh dấu bước tiến trong việc hoàn thiện hạ tầng hỗ trợ công nghiệp bán dẫn Việt Nam. Trung tâm có nhiệm vụ kết nối nhu cầu nghiên cứu, thiết kế trong nước với các đơn vị chế tạo, đóng gói và kiểm thử chip trong hệ sinh thái bán dẫn quốc tế. Một trong những hướng triển khai đáng chú ý là mô hình Multi-Project Wafer (MPW), cho phép kết hợp nhiều thiết kế chip trên cùng một đợt chế tạo wafer. Thông qua việc chia sẻ nguồn lực và chi phí sản xuất thử, mô hình này tạo thêm điều kiện cho doanh nghiệp nhỏ, nhóm nghiên cứu và các đơn vị khởi nghiệp tiếp cận công nghệ chế tạo mà không phải tự đầu tư dây chuyền sản xuất riêng.
Cùng với hạ tầng kỹ thuật, vai trò kết nối giữa các chủ thể trong chuỗi công nghiệp cũng được chú trọng. Từ doanh nghiệp thiết kế, nhà cung cấp công cụ công nghệ đến cơ sở chế tạo, đóng gói và kiểm thử, mỗi công đoạn đều cần có sự phối hợp để bảo đảm sản phẩm được phát triển theo một quy trình thống nhất. Đối với Việt Nam, khả năng tổ chức hiệu quả các mối liên kết này có thể góp phần rút ngắn khoảng cách từ ý tưởng công nghệ đến sản phẩm thực tế.

Năng lực nghiên cứu, thiết kế vi mạch của doanh nghiệp Việt Nam đang từng bước được nâng cao, mở ra cơ hội phát triển các sản phẩm bán dẫn mang thương hiệu Việt.
Quá trình sản xuất thử cũng mở ra cơ hội để doanh nghiệp kiểm chứng những thiết kế phục vụ nhu cầu cụ thể, từ thiết bị điện tử, hệ thống điều khiển đến các ứng dụng công nghiệp. Khi những sản phẩm đầu tiên được thử nghiệm và đánh giá thành công, doanh nghiệp có thêm cơ sở để tiếp tục đầu tư nghiên cứu, cải tiến thiết kế, tìm kiếm khách hàng và từng bước phát triển thị trường.
Tuy nhiên, sản xuất thử không đồng nghĩa với thương mại hóa thành công. Để một con chip có thể đi vào sản xuất và được thị trường chấp nhận, doanh nghiệp còn phải đáp ứng yêu cầu về chất lượng, độ tin cậy, chi phí, khả năng cung ứng và sự phù hợp với thiết bị sử dụng cuối cùng. Đây là quá trình đòi hỏi sự phối hợp giữa nghiên cứu công nghệ, tổ chức sản xuất và phát triển thị trường.
Từ những nỗ lực phát triển năng lực thiết kế đến việc hình thành hạ tầng sản xuất thử, công nghiệp bán dẫn Việt Nam đang từng bước xây dựng các điều kiện cần thiết để tạo ra sản phẩm công nghệ nội địa. Khi kết quả nghiên cứu có thể được kiểm chứng trên chip thực tế và từng bước đưa vào ứng dụng, doanh nghiệp Việt sẽ có thêm cơ hội nâng cao giá trị gia tăng, phát triển sản phẩm riêng và khẳng định vị thế trong chuỗi giá trị bán dẫn toàn cầu.



In bài viết






















