Lần đầu đề xuất khái niệm “trải nghiệm nghề nghiệp tại doanh nghiệp”

Dự thảo được xây dựng nhằm cụ thể hóa các quy định của Luật Giáo dục năm 2019, Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Giáo dục và Luật Giáo dục nghề nghiệp; đồng thời đáp ứng yêu cầu chuẩn hóa đội ngũ nhà giáo giáo dục nghề nghiệp trong bối cảnh đổi mới công nghệ, chuyển đổi số và gắn đào tạo với thực tiễn sản xuất, kinh doanh, dịch vụ.

Theo dự thảo, Thông tư quy định thống nhất về mục tiêu, nội dung, cấu trúc, thời lượng, yêu cầu chương trình, điều kiện tổ chức bồi dưỡng và đánh giá kết quả bồi dưỡng năng lực thực hành nghề cho nhà giáo giáo dục nghề nghiệp.

Đối tượng áp dụng là nhà giáo giáo dục nghề nghiệp dạy thực hành hoặc vừa dạy lý thuyết vừa dạy thực hành nhưng chưa có văn bằng quy định trình độ chuẩn được đào tạo để dạy thực hành, hoặc chưa có năng lực thực hành nghề để dạy trình độ cao đẳng, trung cấp, chương trình giáo dục trung học nghề tại các cơ sở hoạt động giáo dục nghề nghiệp.

Dự thảo đặt ra yêu cầu sau khi hoàn thành chương trình bồi dưỡng, nhà giáo phải thực hiện thành thạo các kỹ năng cốt lõi của ngành, nghề; hướng dẫn đúng quy trình kỹ thuật; xử lý được các tình huống phát sinh trong quá trình giảng dạy thực hành; thiết kế được bài thực hành và công cụ đánh giá kỹ năng nghề cho người học.

Bên cạnh năng lực chuyên môn, chương trình cũng yêu cầu nhà giáo tuân thủ quy định về an toàn lao động, bảo đảm tác phong công nghiệp và đạo đức nghề nghiệp trong hoạt động giảng dạy thực hành.

Đáng chú ý, dự thảo yêu cầu chương trình bồi dưỡng phải tích hợp nội dung về công nghệ mới, công nghệ số, trí tuệ nhân tạo, phần mềm chuyên dụng và nền tảng số trong hoạt động nghề nghiệp và tổ chức đào tạo. Nội dung bồi dưỡng cũng chú trọng kỹ năng xử lý tình huống nghề nghiệp thực tế, kiểm soát chất lượng, bảo vệ môi trường, phát triển xanh và phát triển bền vững.

Dự thảo đồng thời xác định nguyên tắc tổ chức bồi dưỡng theo hướng tăng cường thực hành nghề, trải nghiệm nghề nghiệp; ưu tiên thực hành, thực tập tại doanh nghiệp hoặc cơ sở sản xuất, kinh doanh, dịch vụ phù hợp. Các cơ sở đào tạo được khuyến khích phối hợp với doanh nghiệp trong giảng dạy, hướng dẫn thực hành và đánh giá kết quả học tập của người học.

Một điểm mới là Bộ Giáo dục và Đào tạo lần đầu đưa ra khái niệm “trải nghiệm nghề nghiệp tại doanh nghiệp”. Theo dự thảo, đây là quá trình nhà giáo tham gia trực tiếp hoạt động sản xuất, kinh doanh, dịch vụ tại doanh nghiệp nhằm cập nhật công nghệ, thiết bị, quy trình và kỹ năng nghề thực tế.

Về thời lượng, dự thảo quy định thời lượng thực hành đối với các kỹ năng trong chương trình bồi dưỡng tối thiểu bằng 50% thời lượng thực hành của các kỹ năng cốt lõi tương ứng trong chương trình đào tạo trình độ cao đẳng. Quy định này nhằm bảo đảm người học có đủ thời gian rèn luyện kỹ năng nghề thực tế, đáp ứng yêu cầu giảng dạy thực hành trong giáo dục nghề nghiệp.

Dự thảo cũng quy định tiêu chuẩn đối với cơ sở đào tạo, bồi dưỡng, gồm yêu cầu về đội ngũ giảng viên, cơ sở vật chất, trang thiết bị và học liệu. Giảng viên tham gia giảng dạy phải có năng lực thực hành nghề, có ít nhất 3 năm kinh nghiệm trực tiếp giảng dạy thực hành hoặc tham gia hoạt động thực tế trong lĩnh vực sản xuất, kinh doanh, dịch vụ tương ứng.

Kết quả bồi dưỡng được đánh giá thông qua bài tập thực hành, sản phẩm thực hành hoặc các hình thức phù hợp khác nhằm đánh giá đúng năng lực nghề nghiệp của người học. Dự thảo cũng khuyến khích sự tham gia đánh giá của chuyên gia, cán bộ kỹ thuật, thợ bậc cao, nghệ nhân tại doanh nghiệp và cơ sở sản xuất, kinh doanh, dịch vụ.

Người học hoàn thành chương trình và đạt yêu cầu sẽ được cấp chứng chỉ bồi dưỡng năng lực thực hành nghề theo quy định.