Nắng nóng thúc đẩy nhu cầu điện, doanh nghiệp điện bước vào mùa kinh doanh phân hóa

Theo báo cáo mới công bố của MBS Research, sản lượng điện tiêu thụ trong 5 tháng đầu năm 2026 tăng khoảng 9% so với cùng kỳ, gần tương đương kịch bản vận hành của Công ty Vận hành Hệ thống điện và Thị trường điện Quốc gia (NSMO) ở mức 8,5%.

Đặc biệt, trong hai tháng 4 và 5, sản lượng điện tăng khoảng 12% so với cùng kỳ, chủ yếu nhờ các đợt nắng nóng đầu mùa khiến nhu cầu sử dụng điện sinh hoạt tăng mạnh, nhất là tại khu vực miền Bắc.

Bước sang giai đoạn cao điểm mùa hè trong quý II và quý III, MBS dự báo nhu cầu điện sẽ tiếp tục duy trì ở mức cao. Tuy nhiên, kết quả kinh doanh của các doanh nghiệp trong ngành sẽ không đồng đều do chịu tác động của sản lượng huy động, giá điện trên thị trường cạnh tranh, điều kiện thủy văn và đặc thù hoạt động của từng doanh nghiệp.

Thủy điện giảm nhẹ, năng lượng tái tạo hưởng lợi từ chính sách mới

Theo MBS, sản lượng huy động của các nhà máy thủy điện trong quý II dự kiến giảm khoảng 4% so với cùng kỳ. Lượng mưa tại nhiều khu vực vẫn quanh mức trung bình nhiều năm, trong khi pha El Nino mới hình thành nên chưa tác động đáng kể đến hoạt động phát điện trong giai đoạn này. Dù vậy, giá điện trên thị trường được kỳ vọng cải thiện sẽ giúp giảm bớt áp lực lên nhóm doanh nghiệp thủy điện.

Đối với REE, MBS dự báo lợi nhuận sau thuế thuộc cổ đông công ty mẹ quý II đạt khoảng 636 tỷ đồng, tăng 2% so với cùng kỳ nhưng giảm 11% so với quý trước. Cả năm 2026, lợi nhuận ước đạt 2.767 tỷ đồng, tăng 9%.

Động lực tăng trưởng chủ yếu đến từ mảng điện với đóng góp của các dự án điện gió và một số nhà máy thủy điện mới đưa vào vận hành. Ngoài ra, mảng nước và cho thuê văn phòng tiếp tục duy trì tăng trưởng, trong khi hoạt động chuyển nhượng dự án The Light Square vẫn diễn ra chậm.

Đối với Hà Đô (HDG), MBS dự báo lợi nhuận quý II đạt khoảng 105 tỷ đồng, tăng mạnh 683% so với cùng kỳ nhờ nền so sánh thấp của năm trước, thời điểm doanh nghiệp ghi nhận khoản lỗ tỷ giá lớn. Lợi nhuận cả năm được kỳ vọng đạt khoảng 829 tỷ đồng, tăng 17%.

Trong khi đó, Điện Gia Lai được dự báo ghi nhận lợi nhuận quý II khoảng 62 tỷ đồng, giảm 63% so với cùng kỳ do năm trước có khoản lãi hơn 100 tỷ đồng từ thương vụ thoái vốn tại Thủy điện Trường Phú. Tuy nhiên, doanh thu vẫn được hỗ trợ khi nhà máy điện mặt trời Đức Huệ 2 bắt đầu vận hành từ tháng 5 và chi phí tài chính giảm nhờ dư nợ vay thấp hơn.

MBS cũng cho rằng, nhóm năng lượng tái tạo đang có triển vọng tích cực hơn khi tình trạng cắt giảm công suất không còn đáng kể, giúp sản lượng huy động ổn định hơn. Đáng chú ý, việc ban hành Nghị định 243 sửa đổi cơ chế mua bán điện trực tiếp (DPPA) và phát triển điện năng lượng tái tạo được kỳ vọng tạo thêm động lực cho ngành. Quy định mới cho phép mở rộng đối tượng tham gia DPPA, giá bán điện được các bên tự thỏa thuận và nâng tỷ lệ điện mặt trời mái nhà được bán lên lưới lên tối đa 50%, thay vì 20% trước đây.

Điện than hưởng lợi từ giá điện, điện khí phân hóa mạnh

Ở nhóm điện than, MBS dự báo sản lượng huy động trong quý II chỉ tăng nhẹ do nhiều nhà máy đã vận hành ở mức cao từ năm trước. Tuy nhiên, giá điện thị trường tăng khoảng 13% so với cùng kỳ, với nhiều phiên giá SMP chạm mức trần khoảng 1.730 đồng/kWh, sẽ hỗ trợ cải thiện biên lợi nhuận.

Đối với Nhiệt điện Quảng Ninh, lợi nhuận quý II được dự báo đạt khoảng 225 tỷ đồng, tăng 18% so với cùng kỳ nhờ giá bán điện cải thiện. Tuy nhiên, lợi nhuận cả năm chỉ khoảng 401 tỷ đồng, giảm 62% do sản lượng huy động khó tăng mạnh và kế hoạch dừng vận hành trong quý IV để nâng cấp hệ thống xử lý khí thải.

Trong khi đó, nhóm điện khí được đánh giá có triển vọng tích cực hơn khi sản lượng huy động dự kiến tăng khoảng 24% nhờ sự đóng góp của hai nhà máy Nhơn Trạch 3 và Nhơn Trạch 4.

Đối với NT2, MBS dự báo lợi nhuận quý II đạt khoảng 230 tỷ đồng, giảm 29% so với cùng kỳ nhưng tăng 28% so với quý trước. Mức giảm chủ yếu do nền lợi nhuận cao của năm trước khi doanh nghiệp ghi nhận khoản bù doanh thu Qc lớn. Trong năm nay, sản lượng phát điện được kỳ vọng tăng 38%, hỗ trợ doanh thu tăng khoảng 25%.

Nổi bật nhất là POW với lợi nhuận sau thuế quý II được MBS ước tính đạt khoảng 3.002 tỷ đồng, tăng 399% so với cùng kỳ và tăng 150% so với quý trước. Lợi nhuận cả năm dự kiến đạt 4.783 tỷ đồng, tăng 104%.

Theo MBS, động lực tăng trưởng đến từ việc hai nhà máy Nhơn Trạch 3 và Nhơn Trạch 4 bắt đầu đóng góp doanh thu, cùng với việc các nhà máy Vũng Áng 1, Nhơn Trạch 1 và Nhơn Trạch 2 được huy động tích cực khi nhu cầu điện phục hồi. Bên cạnh đó, khoản chênh lệch tỷ giá khoảng 1.600 tỷ đồng tại Vũng Áng 1 có thể được ghi nhận trong quý II, tạo cú hích đáng kể cho lợi nhuận.

Doanh nghiệp đa ngành chịu thêm tác động từ lĩnh vực ngoài điện

Đối với PC1, MBS dự báo lợi nhuận sau thuế thuộc cổ đông công ty mẹ quý II đạt khoảng 150 tỷ đồng, tăng 6% so với cùng kỳ nhưng giảm 22% so với quý trước. Lợi nhuận cả năm ước đạt 952 tỷ đồng, giảm 9%.

Theo MBS, kết quả quý II được hỗ trợ bởi việc bàn giao dự án Tháp Vàng và sự cải thiện của mảng khai thác quặng nhờ giá niken tăng mạnh. Trong khi đó, mảng điện và xây lắp bước vào giai đoạn thấp điểm theo chu kỳ, còn các công ty liên doanh, liên kết, đặc biệt là Cảng container quốc tế Western Pacific, vẫn chưa có nhiều chuyển biến tích cực.

MBS cho biết sẽ tiếp tục theo dõi các thông tin từ Đại hội đồng cổ đông bất thường của PC1 trong tháng 7 nhằm cập nhật những thay đổi về nhân sự và định hướng chiến lược của doanh nghiệp.