Nâng cao năng lực phòng ngừa sự cố an toàn thực phẩm

Chủ động xử lý sự cố ngay từ cơ sở

Thực tế cho thấy nguy cơ mất ATTP có thể xảy ra ở bất kỳ địa bàn, loại hình kinh doanh nào. Ngày 15/12/2025, phường Phan Thiết ghi nhận vụ ngộ độc khiến 97 người mắc; ngày 26/7/2026, xã Nam Ban Lâm Hà xảy ra vụ ngộ độc với 84 người mắc. Dù không có trường hợp tử vong, các vụ việc cho thấy sự cố ATTP có thể diễn biến phức tạp, bùng phát nhanh và gây ảnh hưởng lớn đến cộng đồng.

Chia sẻ kinh nghiệm thực tế, ông Bùi Xuân Đức - Quyền Giám đốc Trạm Y tế Nam Ban Lâm Hà cho biết: “Vụ ngộ độc bánh mì tại địa bàn vừa qua là bài học sâu sắc về xử lý sự cố tại cơ sở. Khi tiếp nhận thông tin, chúng tôi lập tức kích hoạt quy trình ứng phó khẩn cấp ngay trong đêm, phân loại cấp cứu và chuyển tuyến kịp thời nên không có ca tử vong.

Yếu tố then chốt giúp điều tra hiệu quả là tận dụng “giờ vàng” để niêm phong cơ sở, truy xuất người mắc và lấy đủ 7 mẫu thực phẩm gửi kiểm nghiệm. Qua tập huấn của Chi cục An toàn vệ sinh thực phẩm tỉnh, y tế cơ sở được chuẩn hóa kỹ năng lấy mẫu dịch tễ, nắm rõ quy chế phối hợp và chủ động ứng phó khi xảy ra sự cố tập thể.

Siết chặt kiểm tra chuyên ngành

Tuy nhiên, một số địa phương vẫn lúng túng trong xác định người mắc, phân loại cấp cứu, thu thập thông tin dịch tễ và lấy mẫu thực phẩm ban đầu, khiến việc truy xuất nguồn gốc gặp khó khăn. Chi Cục trưởng Chi cục An toàn vệ sinh thực phẩm tỉnh Hồ Văn Thảnh cho biết, Lâm Đồng đã ban hành quy chế điều tra, xử lý ngộ độc thực phẩm, phân định rõ trách nhiệm. Khi xảy ra sự cố, chính quyền địa phương phải nhanh chóng kích hoạt bộ máy xử lý; với các vụ nghiêm trọng, trên 30 người mắc hoặc có người tử vong, địa phương bàn giao đầy đủ hồ sơ, hiện trường để cấp tỉnh chỉ đạo điều tra.

Bà Trần Phạm Nữ Xuân Thùy, Phó Giám đốc phụ trách Trạm Y tế xã Hàm Tân cho biết, qua tập huấn, nhiều vướng mắc trong điều tra, xử lý ngộ độc thực phẩm được tháo gỡ. Các hướng dẫn cụ thể giúp cán bộ cơ sở nắm chắc kỹ năng điều tra dịch tễ, phân loại bệnh nhân, lấy và bảo quản mẫu thực phẩm trong “giờ vàng”, từ đó phối hợp xử lý sự cố nhịp nhàng, hiệu quả hơn.

Bên cạnh ứng phó sự cố, Chi cục An toàn vệ sinh thực phẩm tỉnh quán triệt quy trình kiểm tra chuyên ngành theo Nghị định 217/2025/NĐ-CP của Chính phủ và Thông tư 17/2026/TT-BYT của Bộ Y tế, góp phần cập nhật hành lang pháp lý phục vụ quản lý, thanh tra, kiểm tra ATTP trên địa bàn.

Ông Trịnh Văn Quyết yêu cầu lực lượng quản lý địa phương nắm chắc những điểm mới về thẩm quyền, trình tự, thủ tục và trách nhiệm giải trình, bảo đảm thực hiện thống nhất, minh bạch. Chuẩn hóa quy trình sẽ nâng cao hiệu lực quản lý, bảo đảm khách quan, đúng pháp luật, hạn chế chồng chéo và tránh gây phiền hà cho các cơ sở sản xuất, kinh doanh.