Xây dựng y tế thông minh: Tạo đà cho các bệnh viện phát triển

Việc Trung ương đồng ý chủ trương đưa Đồng Nai trở thành thành phố trực thuộc Trung ương đặt ra yêu cầu cấp thiết về hiện đại hóa hệ thống y tế. Xây dựng một nền y tế thông minh được xác định là trụ cột cốt lõi, biến công nghệ thành “cánh tay nối dài” để tối ưu hóa nguồn lực và mang lại dịch vụ chăm sóc sức khỏe hiện đại nhất cho người dân.

Không ngừng phát triển

Một số thành phố trực thuộc Trung ương là nơi tập trung nhiều bệnh viện tuyến cuối, trung tâm y tế chuyên sâu của cả nước. Những cơ sở y tế này có đội ngũ chuyên gia đầu ngành, đảm nhận điều trị cho các ca bệnh phức tạp từ khắp các nơi chuyển đến. Chẳng hạn tại Hà Nội có Bệnh viện Bạch Mai, Bệnh viện Việt Đức. Ở Thành phố Hồ Chí Minh nổi bật với Bệnh viện Chợ Rẫy, Bệnh viện Đại học Y Dược Thành phố Hồ Chí Minh. Ở Huế có Bệnh viện Trung ương Huế… Những cơ sở này không chỉ khám, chữa bệnh mà còn là trung tâm đào tạo, nghiên cứu khoa học và chuyển giao kỹ thuật hiệu quả.

Bác sĩ chuyên khoa II Đỗ Thị Nguyên, Giám đốc Sở Y tế Đồng Nai cho biết: Những năm qua, các bệnh viện tại Đồng Nai như:  Bệnh viện Đa khoa Đồng Nai và Bệnh viện Đa khoa Thống Nhất đã tiếp nhận, triển khai thuần thục nhiều kỹ thuật cao do các bệnh viện lớn ở Thành phố Hồ Chí Minh chuyển giao như: mổ tim hở, mổ tim nội soi, ECMO… Đây là những kỹ thuật rất khó, thường chỉ được thực hiện ở các bệnh viện tuyến Trung ương do yêu cầu khắt khe về đội ngũ bác sĩ phải có trình độ tay nghề cao, cơ sở y tế phải có đầy đủ máy móc, trang thiết bị hiện đại…

Với mục tiêu nâng tầm các bệnh viện tuyến cuối của tỉnh, ngành y tế đang khẩn trương hoàn thiện các quy trình, thủ tục để thành lập các trung tâm chuyên sâu tại 2 bệnh viện này gồm: Trung tâm Tai mũi họng, Trung tâm Ung bướu, Trung tâm Tim mạch, Trung tâm Chấn thương chỉnh hình. Ngoài ra, ngành đang xây dựng Đề án Thành lập Bệnh viện Sản nhi trên cơ sở của Bệnh viện Nhi đồng Đồng Nai. Qua đó, sẽ kết nối, nâng cao công tác điều trị tại các cơ sở y tế trong tỉnh, giúp người dân Đồng Nai được chăm sóc y tế chất lượng cao ngay tại địa phương mà không phải di chuyển xa đến các bệnh viện tuyến trên.

Một kỹ thuật cao khác sẽ được Bệnh viện Đa khoa Đồng Nai triển khai trong thời gian tới là ghép thận. Kỹ thuật này mở ra cánh cửa hy vọng cho hàng ngàn bệnh nhân bị suy thận giai đoạn cuối, đặc biệt là các bệnh nhân trẻ tuổi.

PGS.TS - bác sĩ Thái Minh Sâm, Phó Chủ tịch Hội Tiết niệu - Thận học Thành phố Hồ Chí Minh, nguyên Trưởng khoa Tiết niệu Bệnh viện Chợ Rẫy, chuyên gia đầu ngành trong lĩnh vực ghép tạng tại Việt Nam trực tiếp đào tạo, chuyển giao kỹ thuật này cho Bệnh viện Đa khoa Đồng Nai. Ông đánh giá rất cao sự nỗ lực của bệnh viện nói riêng, ngành y tế Đồng Nai nói chung trong việc không ngừng nâng cao chất lượng điều trị tại địa phương, tiệm cận với các bệnh viện lớn ở Thành phố Hồ Chí Minh. Qua đó giúp nhiều bệnh nhân không phải tốn nhiều thời gian, công sức chờ đợi được ghép thận khi đăng ký ghép thận tại đơn vị điều phối ghép các bộ phận cơ thể người, Bệnh viện Chợ Rẫy (vì số lượng bệnh nhân đăng ký rất đông).

Bác sĩ chuyên khoa II Ngô Đức Tuấn, Giám đốc Bệnh viện Đa khoa Đồng Nai chia sẻ: Năm 2018, bệnh viện phối hợp với Bệnh viện Chợ Rẫy và Trung tâm Điều phối ghép tạng quốc gia thực hiện thành công ca lấy tạng từ người chết não (gồm 1 quả tim, 2 quả thận, 2 giác mạc) để “hồi sinh” 5 cuộc đời. Đây là tiền đề quan trọng để bệnh viện triển khai ghép thận. Với ca ghép thận đầu tiên dự kiến thực hiện cuối tháng 4-2026, bệnh viện sẽ vận động các mạnh thường quân để hỗ trợ chi phí cho bệnh nhân, giúp bệnh nhân sớm trở về cuộc sống bình thường.

Không chỉ các bệnh viện tuyến tỉnh mà nhiều trung tâm y tế khu vực, các trạm y tế xã, phường cũng có những bước tiến vượt bậc khi triển khai thành công nhiều kỹ thuật ngoại khoa, sử dụng thành thạo các loại máy móc hiện đại để thăm khám, điều trị cho bệnh nhân.

Kết nối dữ liệu - “xương sống” của y tế thông minh

Để vận hành một đô thị trực thuộc Trung ương, quản trị dựa trên dữ liệu là yêu cầu tiên quyết. Ngành y tế Đồng Nai đang tập trung đẩy toàn bộ dữ liệu chuyên ngành lên Trung tâm Giám sát, điều hành thông minh (IOC) của tỉnh. Việc số hóa và tập trung dữ liệu không chỉ giúp lãnh đạo tỉnh, lãnh đạo ngành y tế có cái nhìn tổng thể, kịp thời về tình hình khám, chữa bệnh, dịch tễ, nhân lực, trang thiết bị, máy móc mà còn giúp điều phối nguồn lực y tế một cách khoa học, giảm thiểu tình trạng quá tải cục bộ.

Dữ liệu của ngành y tế sẽ tập trung vào các nhóm dữ liệu cốt lõi gồm: dữ liệu chuyên ngành y tế; dữ liệu sức khỏe cộng đồng và y tế dự phòng; dữ liệu tài chính và bảo hiểm y tế; dữ liệu dân cư, bệnh án điện tử và hồ sơ sức khỏe điện tử. Thông tin được cập nhật liên tục, đầy đủ, chính xác là nền tảng để Đồng Nai tiến tới quản trị y tế dựa trên dữ liệu, phù hợp với xu thế chuyển đổi số quốc gia.

Đối với việc triển khai bệnh án điện tử (EMR), kể từ khi đơn vị đầu tiên là Bệnh viện Đa khoa khu vực Long Khánh triển khai vào năm 2020, đến nay Đồng Nai đã có 16 đơn vị triển khai EMR và dự kiến cuối tháng 3-2026, các đơn vị còn lại trực thuộc Sở Y tế sẽ công bố triển khai EMR. Ngoài ra, có 7 bệnh viện tư nhân và 2 bệnh viện thuộc đơn vị quốc phòng đóng chân trên địa bàn tỉnh cũng triển khai EMR. Việc số hóa hồ sơ bệnh án không chỉ giúp các cơ sở y tế tiết kiệm chi phí, diện tích lưu trữ mà còn nâng cao tính chính xác, minh bạch và khả năng truy xuất thông tin. Dữ liệu EMR tạo điều kiện thuận lợi cho việc liên thông giữa các tuyến, giảm tình trạng xét nghiệm, chẩn đoán trùng lặp.

Bác sĩ chuyên khoa II Hà Thị Hồng Thanh, Trưởng khoa Nhi, Bệnh viện Đa khoa khu vực Long Khánh cho biết: Với EMR, bác sĩ có thể tra cứu toàn bộ lịch sử khám, chữa bệnh của bệnh nhân chỉ trong vài giây. Từ đó đưa ra chẩn đoán và phác đồ điều trị phù hợp hơn. Bệnh nhân không phải mang theo các phim chụp, xét nghiệm ở các lần khám trước, không phải lo mất giấy tờ như trước.

Ngoài triển khai EMR, các cơ sở y tế trong tỉnh đang đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin trong việc thanh toán viện phí không tiền mặt, đăng ký khám bệnh trực tuyến, đăng ký khám bệnh bằng thẻ căn cước gắn chíp, ứng dụng VNeID, VssID, giảm thời gian chờ đợi, hạn chế ùn tắc và các vấn đề phát sinh khác do thủ tục hành chính rườm rà.

Bác sĩ Bảo Thư, Phụ trách điểm Trạm Y tế Xuân Trường (ở xã Xuân Lộc, tỉnh Đồng Nai) cho hay: Người dân khi đến trạm chỉ cần xuất trình căn cước để đăng ký khám, không cần phải mang theo bất kỳ giấy tờ gì. Sau khám bệnh, người dân được cấp thuốc rất nhanh chóng.

Chị Nguyễn Thị Hồng Nhung (ở phường Long Hưng, tỉnh Đồng Nai) chia sẻ: Trước đây, mỗi khi đến bệnh viện khám bệnh, chị phải đi từ rất sớm, có khi 4-5h sáng để xếp hàng chờ bốc số thứ tự. Nay các bệnh viện ứng dụng công nghệ, có máy móc hỗ trợ nên công đoạn đăng ký khám bệnh rất nhanh chóng. Khi thanh toán viện phí, chị có thể chuyển khoản qua app ngân hàng, không phải mang tiền mặt, khỏi phải lo mất cắp hay đánh rơi.

Nhằm nâng cao hơn nữa chất lượng khám, chữa bệnh, nhiều bệnh viện ở Đồng Nai như: Bệnh viện Đa khoa Đồng Nai, Bệnh viện Đa khoa Thống Nhất, Bệnh viện Đại học Y dược Shing Mark đang mạnh dạn ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) vào siêu âm tim, đọc phim X-Quang, nội soi cổ tử cung. AI giúp phát hiện những tổn thương siêu nhỏ mà mắt thường dễ bỏ sót, giúp bác sĩ chẩn đoán bệnh chính xác hơn, bệnh nhân được điều trị sớm hơn.

Giám đốc Sở Y tế Đồng Nai Đỗ Thị Nguyên nhấn mạnh: Trong thời gian tới, ngành y tế sẽ tiếp tục đẩy mạnh ứng dụng khoa học - công nghệ, chuyển đổi số toàn diện, xây dựng hệ thống quản lý y tế hiện đại, liên thông, minh bạch, từng bước hình thành nền y tế số, phục vụ người dân nhanh hơn, thuận tiện hơn, hiệu quả hơn.