Phát triển sở hữu trí tuệ - Nâng tầm giá trị thương hiệu Đất Tổ

Từ nhận diện tài sản đến chủ động xác lập quyền

Nếu như trước đây, bưởi Đoan Hùng, chè xanh Phú Thọ hay thịt chua Thanh Sơn chủ yếu được biết đến như những sản phẩm nông sản mang tính địa phương, thì hiện nay, các sản phẩm này đã được “định danh” bằng quyền sở hữu trí tuệ – một bước chuyển quan trọng từ sản xuất truyền thống sang kinh tế hàng hóa có giá trị.

Sản phẩm bưởi của HTX Nông nghiệp Hùng Xuyên (xã Chí Đám).

Trong quá trình này, Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh giữ vai trò nòng cốt, trực tiếp tham mưu và triển khai các hoạt động xác lập quyền sở hữu trí tuệ. Không chỉ định hướng, đơn vị còn đồng hành cùng hợp tác xã, doanh nghiệp từ khâu nhận diện sản phẩm, hoàn thiện hồ sơ đến đăng ký bảo hộ, đưa chủ trương vào thực tiễn.

Riêng năm 2025, toàn tỉnh ghi nhận 1.234 đơn đăng ký bảo hộ sở hữu trí tuệ - con số cho thấy nhu cầu và nhận thức về bảo hộ thương hiệu đã có bước chuyển mạnh mẽ. 100% tổ chức, cá nhân có nhu cầu đều được tư vấn, hướng dẫn xây dựng hồ sơ đăng ký xác lập quyền.

Đằng sau những con số đó là một quá trình tổ chức bài bản, trong đó Sở KH&CN đóng vai trò “bà đỡ” về chuyên môn, giúp người sản xuất vượt qua rào cản về thủ tục, pháp lý - vốn là điểm nghẽn lâu nay.

Không chỉ hỗ trợ đăng ký, Sở còn chủ động khảo sát, lựa chọn các sản phẩm đặc trưng tại từng địa phương để xây dựng chiến lược bảo hộ ngay từ sớm. Việc đưa các sản phẩm như khoai tầng vàng Thanh Sơn, nếp Khoái đen Chi Đám, thanh long ruột đỏ Yên Kiện vào danh mục hỗ trợ không chỉ mang ý nghĩa kỹ thuật, mà thể hiện cách tiếp cận có tính dẫn dắt: Hình thành tài sản trí tuệ từ gốc, thay vì chạy theo xử lý khi sản phẩm đã bị xâm phạm thương hiệu.

Điểm đáng chú ý là quá trình này không chỉ tạo ra các văn bằng bảo hộ, mà còn thay đổi cách tiếp cận của người dân và doanh nghiệp: Từ sản xuất nhỏ lẻ sang tư duy xây dựng sản phẩm có thương hiệu, có chiến lược và có thị trường.

Giá trị gia tăng từ bảo hộ và bài toán khai thác

Thực tế triển khai cho thấy, khi sản phẩm được bảo hộ, giá trị không chỉ nằm ở tên gọi mà thể hiện rõ trong hiệu quả kinh tế. Khảo sát tại các làng nghề cho thấy, sản phẩm sau khi được cấp nhãn hiệu tập thể có thể tăng giá trị từ 15-20%.

Ông Nguyễn Tuấn Oanh - Giám đốc HTX nông nghiệp Hùng Xuyên (xã Chí Đám) chia sẻ: Việc được bảo hộ chỉ dẫn địa lý và áp dụng tem truy xuất nguồn gốc đã giúp sản phẩm bưởi khẳng định uy tín, mở rộng thị trường và giữ được giá bán ổn định. Điều quan trọng hơn, tình trạng giả mạo thương hiệu - vốn là nỗi lo kéo dài nhiều năm đã được kiểm soát hiệu quả.

Không dừng lại ở bảo hộ, tỉnh đang từng bước hoàn thiện hệ sinh thái hỗ trợ khai thác tài sản trí tuệ. Việc cho phép sử dụng địa danh, xây dựng bản đồ khu vực địa lý, kết hợp xúc tiến thương mại, quảng bá sản phẩm qua hội chợ, nền tảng số... đã giúp các sản phẩm sau bảo hộ có “đầu ra” rõ ràng hơn.

Đặc biệt, việc ứng dụng công nghệ như mã QR, tem thông minh, cơ sở dữ liệu sở hữu trí tuệ tích hợp với hệ thống quốc gia đã tạo điều kiện để người tiêu dùng dễ dàng truy xuất nguồn gốc, đồng thời nâng cao năng lực quản lý của cơ quan chức năng.

Đồng chí Nguyễn Minh Tường - Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ khẳng định: Phát triển tài sản trí tuệ không chỉ là bảo vệ thành quả sáng tạo mà còn là công cụ tạo lợi thế cạnh tranh, thúc đẩy đổi mới và nâng cao giá trị sản phẩm. Trọng tâm thời gian tới là tăng cường quản lý sau cấp bằng, gắn bảo hộ với khai thác thương mại và xử lý nghiêm các hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ.

Từ thực tiễn đó có thể thấy, sở hữu trí tuệ không chỉ dừng ở việc “gắn mác” cho sản phẩm, mà chính là quá trình tái tổ chức sản xuất, chuẩn hóa chất lượng và mở rộng thị trường.

Khi giá trị được định danh và bảo vệ, sản phẩm địa phương không còn bị giới hạn trong phạm vi vùng miền, mà có thể tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị rộng lớn.

Sở hữu trí tuệ đang trở thành “đòn bẩy mềm” nhưng có sức lan tỏa lớn trong phát triển kinh tế địa phương. Qua đó, góp phần nâng tầm thương hiệu Đất Tổ, tạo nền tảng để sản phẩm Phú Thọ vươn xa trên thị trường.