Quảng Trị tìm hướng khai thác kinh tế từ tài sản số văn hóa

Ngày 14/10, UBND tỉnh Quảng Trị tổ chức hội thảo khoa học tham vấn ý kiến chuyên gia nhằm hoàn thiện cơ sở khoa học xây dựng Đề án Chuyển đổi số và phát triển văn hóa, thể thao và du lịch tỉnh giai đoạn 2026-2035, tầm nhìn đến năm 2045.

CHUẨN HÓA DỮ LIỆU, TẠO NỀN TẢNG SỐ CHO DI SẢN

Phát biểu khai mạc hội thảo, ông Hoàng Xuân Tân, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Trị, nhấn mạnh địa phương có nhiều giá trị đặc sắc về lịch sử, văn hóa, thiên nhiên và con người. Hệ thống di tích lịch sử cách mạng, Di sản thiên nhiên thế giới Vườn quốc gia Phong Nha - Kẻ Bàng cùng kho tàng di sản văn hóa phi vật thể là nguồn lực quan trọng cho phát triển kinh tế - xã hội.

Trong bối cảnh chuyển đổi số phát triển mạnh mẽ, yêu cầu đặt ra không chỉ là bảo tồn, lưu giữ di sản mà còn phải phát huy giá trị, biến di sản thành nguồn lực phát triển bền vững. Điều này đòi hỏi đổi mới phương thức quản lý, quản trị dữ liệu và cơ chế khai thác, bảo đảm hài hòa giữa bảo tồn văn hóa với phát triển kinh tế.

Theo lãnh đạo tỉnh, đề án gồm 13 dự án thành phần và một nhiệm vụ khoa học, công nghệ độc lập, triển khai trong 10 năm. Do đó, việc xây dựng đề án cần bảo đảm cơ sở khoa học, tính pháp lý và khả năng triển khai thực tế.

Với chủ đề Khoa học di sản - Bộ tiêu chí mã hóa di sản (Cultural DNA) và chuẩn hóa mã hóa di sản, hội thảo tập trung tham vấn phương pháp tổ chức, quản lý, kết nối và khai thác kho tài sản số văn hóa của tỉnh.

Theo dự thảo đề án, bộ tiêu chí mã hóa di sản được xây dựng theo cấu trúc ma trận, gồm 5 chiều cạnh kết hợp với 7 không gian văn hóa, hình thành 35 ô tiêu chí. Hệ thống này hướng đến chuẩn hóa dữ liệu, liên kết các giá trị di sản theo thời gian, không gian và đặc trưng văn hóa, phục vụ công tác bảo tồn, nghiên cứu, giáo dục, quảng bá và phát triển du lịch.

Tại hội thảo, các đại biểu thảo luận về cơ sở khoa học của bộ mã hóa di sản Cultural DNA; phương pháp tái hiện không gian, sự kiện và nhân vật lịch sử; tiêu chí nghiệm thu bảng ánh xạ CIDOC-CRM; chuẩn ký âm tiếng dân tộc thiểu số và quy tắc gán ô trong ma trận 35 ô.

Những ý kiến này là cơ sở để tiếp tục hoàn thiện hệ thống tiêu chí, bảo đảm dữ liệu di sản được chuẩn hóa, có khả năng kết nối và khai thác hiệu quả trên môi trường số.

KHAI THÁC TÀI SẢN SỐ, MỞ HƯỚNG PHÁT TRIỂN KINH TẾ VĂN HÓA

Phiên làm việc buổi chiều tập trung vào chủ đề mô hình kinh tế, thương mại hóa tài sản số, sở hữu trí tuệ và huy động nguồn lực.

Các đại biểu trao đổi về phương pháp ghi nhận, khai thác giá trị tài sản dữ liệu; đo lường đóng góp của công nghiệp văn hóa số vào tăng trưởng kinh tế địa phương; cơ chế cấp quyền sử dụng dữ liệu, bao gồm dữ liệu phục vụ huấn luyện trí tuệ nhân tạo (AI); đồng thời thảo luận giải pháp huy động nguồn lực ngoài ngân sách và mở rộng hợp tác quốc tế.

Phát biểu tại hội thảo, ông Hoàng Xuân Tân Phó Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Trị khẳng định phát triển kinh tế từ tài sản số văn hóa là hướng tiếp cận mới, mở ra cơ hội phát huy giá trị di sản thông qua các sản phẩm, dịch vụ và hoạt động sáng tạo.

Tuy nhiên, việc thương mại hóa tài sản số phải được thực hiện có trách nhiệm, tuân thủ quy định pháp luật, tôn trọng các giá trị văn hóa và bảo đảm hài hòa lợi ích lâu dài của cộng đồng, không chạy theo lợi ích kinh tế trước mắt.

Đối với Quảng Trị, mục tiêu là hình thành kho tài sản số văn hóa, đồng thời xây dựng mô hình quản trị hiệu quả, bảo đảm dữ liệu được khai thác đúng mục đích, minh bạch và có trách nhiệm. Qua đó, các giá trị văn hóa được lan tỏa rộng rãi, tạo điều kiện phát triển sản phẩm, dịch vụ và hình thành những lợi ích kinh tế bền vững.

Các ý kiến tại hội thảo sẽ được sử dụng để tiếp tục hoàn thiện đề án, tạo nền tảng số phục vụ bảo tồn, phát huy giá trị di sản, phát triển văn hóa, thể thao và du lịch, góp phần thúc đẩy kinh tế - xã hội tỉnh Quảng Trị.