Siết chặt thực thi bản quyền âm nhạc trên nền tảng số

Theo Cổng Thông tin điện tử Bộ Công an, thực hiện Công điện số 38/CĐ-TTg ngày 5/5/2026 của Thủ tướng Chính phủ về tăng cường đấu tranh, ngăn chặn hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ, Bộ Công an đã chỉ đạo các đơn vị nghiệp vụ và công an địa phương tập trung phát hiện, xử lý các hành vi vi phạm liên quan đến lĩnh vực này.

Ngày 15/5/2026, Cơ quan Cảnh sát điều tra Bộ Công an đã ra quyết định khởi tố 5 vụ án hình sự về tội “Xâm phạm quyền tác giả, quyền liên quan” theo Điều 225 Bộ luật Hình sự. Trong số các đơn vị bị nhắc đến có BH Media, Lululola Entertainment, Mây Sài Gòn, 1900 Group và Trung tâm Giọng ca để đời.

Đây đều là những đơn vị có sức ảnh hưởng lớn trên nền tảng số, sở hữu nhiều chương trình biểu diễn acoustic, livestream âm nhạc và hệ thống phát hành nội dung trực tuyến thu hút hàng triệu lượt xem.

Theo các chuyên gia trong lĩnh vực sở hữu trí tuệ, sự phát triển mạnh của nền tảng số đang khiến câu chuyện bản quyền âm nhạc trở nên phức tạp hơn. Một tác phẩm âm nhạc khi xuất hiện trên môi trường mạng có thể đồng thời liên quan đến quyền của nhạc sĩ sáng tác, ca sĩ biểu diễn, đơn vị sản xuất bản ghi và đơn vị phát hành nội dung.

Việc khai thác các video biểu diễn, livestream hoặc phát hành lại nội dung trên YouTube, TikTok, Facebook hiện không chỉ phục vụ nhu cầu truyền thông mà còn có khả năng tạo doanh thu từ quảng cáo, tài trợ và thương mại nội dung. Đây cũng là nguyên nhân khiến nhiều tranh chấp bản quyền xuất hiện thời gian qua.

Trước đó, BH Media từng nhiều lần trở thành tâm điểm tranh cãi liên quan đến hoạt động quản lý bản quyền trên YouTube. Cuối năm 2021, trong trận đấu giữa đội tuyển Việt Nam và Lào tại AFF Cup, phần lễ chào cờ trên một số nền tảng bị tắt tiếng do thông báo liên quan bản quyền âm nhạc, gây tranh luận lớn trong dư luận.

Doanh nghiệp khi đó cho biết không sở hữu quyền tác giả đối với ca khúc “Tiến quân ca”, mà chỉ được đối tác ủy quyền quản lý quyền liên quan của một bản ghi âm cụ thể trên nền tảng số. Vụ việc cũng cho thấy ranh giới dễ nhầm lẫn giữa quyền tác giả đối với tác phẩm âm nhạc và quyền liên quan đối với bản ghi âm, ghi hình.

Tại Đà Lạt và nhiều địa phương du lịch, các mô hình âm nhạc acoustic, sân khấu ngoài trời và đêm nhạc cộng đồng phát triển mạnh trong những năm gần đây. Nhiều chương trình được livestream hoặc cắt dựng thành video đăng tải lên nền tảng số, thu hút lượng lớn người xem.

Theo Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Lâm Đồng, sự phát triển của các không gian âm nhạc cộng đồng là tín hiệu tích cực cho du lịch và công nghiệp sáng tạo địa phương. Tuy nhiên, cùng với sự phát triển của nền tảng số, việc nâng cao nhận thức về quyền tác giả và quyền liên quan trong hoạt động biểu diễn, livestream và khai thác nội dung âm nhạc là yêu cầu cần thiết.

Nhiều chuyên gia cho rằng, cùng với sự phát triển của công nghiệp sáng tạo và kinh tế số, âm nhạc ngày càng trở thành tài sản số có giá trị kinh tế lớn. Điều này cũng đặt ra yêu cầu rõ hơn về tôn trọng quyền tác giả và quyền liên quan trong hoạt động biểu diễn, livestream và khai thác nội dung trên nền tảng số.