Đất bỏ hoang có thể bị đánh thuế, giới đầu cơ có lo?

Hơn nửa năm qua, anh Trần Tiến Trọng (Cầu Giấy, Hà Nội) liên tục xuống tiền gom đất. Sau khi tất toán khoản tiền gửi ngân hàng, anh chi hơn 8 tỷ đồng mua ba lô đất nền, một tại Sóc Sơn (Hà Nội), hai tại Hưng Yên.

Giới đầu cơ “tùy cơ ứng biến”

Điểm chung của những thương vụ vừa qua, theo anh Trọng, là đều được mua với giá thấp hơn kỳ vọng của người bán, bởi nhiều chủ đất trước đó sử dụng đòn bẩy tài chính, không chịu nổi áp lực lãi vay nên buộc phải cắt lỗ.

Giữa lúc thị trường đang xôn xao trước đề xuất đánh thuế đất bỏ hoang, nhiều người cho rằng những nhà đầu tư như anh Trọng sẽ phải cân nhắc lại chiến lược "ôm đất chờ tăng giá". Tuy nhiên, phản ứng của nhà đầu tư này lại khá bình thản.

"Đây chưa phải điều khiến tôi lo lắng quá nhiều. Bởi trước hết là từ đề xuất đến khi thành chính sách rồi triển khai trên thực tế còn cả một chặng đường dài. Chưa kể tâm lý của nhà đầu tư là thuế cao thì bán giá cao lên, không vấn đề gì cả", anh Trọng chia sẻ.

Sự bình thản của anh Trọng không phải không có cơ sở. Thị trường bất động sản từng nhiều lần chứng kiến những đề xuất như đánh thuế bất động sản thứ hai, đánh thuế người sở hữu nhiều nhà đất, hay tăng thuế với hoạt động đầu cơ.

Thế nhưng sau nhiều năm, các chính sách này vẫn chưa được áp dụng. Trong khi đó, không ít nhà đầu tư vẫn kiếm lợi nhuận lớn nhờ chiến lược nắm giữ đất dài hạn với niềm tin "không gì lãi bằng buôn đất".

Chính tâm lý đầu cơ đã góp phần tạo nên những cơn sốt đất kéo dài nhiều năm qua. Đất được mua không phải để xây dựng hay sản xuất mà chủ yếu nhằm chờ giá tăng rồi sang tay kiếm lời. Nguồn lực đất đai bị "đóng băng", trong khi giá nhà đất ngày càng xa tầm với của người có nhu cầu ở thực.

Đây cũng là lý do Bộ Nông nghiệp và Môi trường đề xuất bổ sung chính sách điều tiết chênh lệch địa tô, áp thuế cao đối với đất bỏ hoang và hoạt động mua bán ngắn hạn trong dự thảo sửa đổi Luật Đất đai.

Theo cơ quan này, đầu cơ, sốt đất và tình trạng giá tăng vượt xa giá trị thực vẫn là những yếu tố gây bất ổn cho thị trường, ảnh hưởng tới ổn định kinh tế vĩ mô cũng như hiệu quả quản lý đất đai. Bên cạnh việc hoàn thiện cơ chế định giá đất, cần thêm các công cụ tài chính đủ mạnh để điều tiết hành vi của thị trường.

Giới đầu cơ phải thay đổi tư duy

Đề xuất của Bộ Tài Nguyên và Môi trường cũng phù hợp với Nghị quyết 21-NQ/TW khi yêu cầu nghiên cứu lộ trình sử dụng các công cụ thuế nhằm hạn chế đầu cơ, giảm tình trạng găm giữ và bỏ hoang đất.

Theo ông Nguyễn Quốc Anh, Phó Tổng Giám đốc Batdongsan.com.vn, trong hệ thống các loại thuế liên quan đến bất động sản, thuế đối với đất bỏ hoang và thuế thu nhập cá nhân từ chuyển nhượng là hai chính sách có khả năng được áp dụng sớm tại Việt Nam.

Ông Quốc Anh cho biết nhiều quốc gia đã sử dụng thuế tài sản như một công cụ điều tiết thị trường. Tại Mỹ, người sở hữu bất động sản phải nộp thuế hằng năm khoảng 1% giá trị tài sản.

Một số nước khác áp dụng mức thuế cao hơn với những bất động sản không được đưa vào khai thác sử dụng. Mục tiêu không đơn thuần là tăng nguồn thu ngân sách mà buộc đất đai phải được đưa vào sử dụng, tạo ra giá trị cho nền kinh tế.