Thị trường Trung Quốc trở lại vị trí số một của nông sản Việt

Theo báo cáo của Bộ Nông nghiệp và Môi trường, kim ngạch xuất khẩu nông lâm thủy sản 3 tháng đầu năm đạt 16,69 tỉ đô la, tăng 5,9% so với cùng kỳ. Trong đó, Trung Quốc chiếm tỷ trọng 22,1%, vượt Mỹ (18,3%) và Nhật Bản (7,1%), chính thức trở thành thị trường lớn nhất .

Đáng chú ý, xuất khẩu sang Trung Quốc tăng tới 37,6%, mức tăng cao nhất trong các thị trường lớn. Động lực không đến từ một mặt hàng đơn lẻ mà là sự tăng trưởng đồng loạt của nhiều nhóm hàng chủ lực, từ nông sản, thủy sản đến lâm sản.

Gạo là điểm bứt phá rõ nét nhất. Giá trị xuất khẩu sang Trung Quốc tăng gấp 2,5 lần, trong bối cảnh nước này gia tăng nhập khẩu để củng cố an ninh lương thực. Đây là yếu tố kéo mạnh tổng kim ngạch trong quí đầu năm.

Cà phê cũng ghi nhận diễn biến đáng chú ý. Dù giá xuất khẩu bình quân chung giảm 16,9%, nhưng riêng thị trường Trung Quốc lại tăng gấp đôi về giá trị, phản ánh xu hướng tiêu dùng đang mở rộng nhanh tại thị trường này.

Ở nhóm rau quả, Trung Quốc tiếp tục giữ vai trò thị trường tiêu thụ lớn nhất, chiếm khoảng 54% thị phần. Giá trị xuất khẩu rau quả sang đây tăng 76,2%, với các mặt hàng chủ lực như sầu riêng, mít và trái cây nhiệt đới tận dụng tốt lợi thế địa lý và nhu cầu cao.

Thủy sản cũng tăng tốc khi xuất khẩu sang Trung Quốc tăng 58,5%. Trong khi đó, gỗ và sản phẩm gỗ tăng 48,5%, góp phần bù đắp sự suy giảm tại thị trường Mỹ. Các mặt hàng khác như hạt điều tăng 23,7%, sắn và sản phẩm từ sắn tăng 15,1%, tiếp tục củng cố vai trò của thị trường này trong cơ cấu xuất khẩu.

Tổng thể, châu Á vẫn là khu vực tiêu thụ lớn nhất, chiếm tỷ trọng 45,1% tổng kim ngạch xuất khẩu nông lâm thủy sản của Việt Nam, cho thấy xu hướng dịch chuyển thị trường theo hướng gần hơn về địa lý và chi phí logistics thấp hơn .

Ở chiều ngược lại, nhập khẩu nông lâm thủy sản đạt 11,91 tỉ đô la, tăng 3,6%. Nhờ đó, toàn ngành vẫn duy trì mức xuất siêu 4,78 tỉ đô la, tăng 12% so với cùng kỳ. Các nhóm hàng đóng góp thặng dư lớn gồm lâm sản (3,32 tỉ đô la), thủy sản (1,87 tỉ đô la) và nông sản (1,31 tỉ đô la) .

Việc Trung Quốc vươn lên dẫn đầu mở ra dư địa tăng trưởng lớn, nhưng cũng đặt ra bài toán quen thuộc về phụ thuộc thị trường. Khi tiêu chuẩn kỹ thuật và chính sách nhập khẩu của thị trường này ngày càng siết chặt, yêu cầu đặt ra không chỉ là tăng sản lượng mà còn phải nâng chất lượng và tính ổn định của chuỗi cung ứng.