Tiêu dùng dẫn dắt chuyển đổi xanh

Từ những quầy hàng thực phẩm hữu cơ, sản phẩm tái chế đến các mặt hàng sử dụng bao bì thân thiện môi trường, lựa chọn xanh đang xuất hiện ngày càng nhiều trong giỏ hàng của người tiêu dùng Việt Nam.

Những năm gần đây, tiêu dùng xanh đang chuyển từ giai đoạn vận động nhận thức sang giai đoạn hành động cụ thể trên thị trường. Nếu trước đây các sản phẩm xanh chủ yếu được nhắc đến như một xu hướng mang tính khuyến khích, hiện nay nhu cầu của người tiêu dùng đã tạo ra áp lực và động lực đủ lớn để doanh nghiệp thay đổi phương thức sản xuất, kinh doanh. Ông Nguyễn Ngọc Thắng - Phó Tổng Giám đốc Saigon Co.op cho biết, thị trường hiện đã bước sang giai đoạn mới khi các sản phẩm xanh cần được nhận diện rõ ràng và có cơ hội tiếp cận trực tiếp với người tiêu dùng ngay tại các điểm bán.

Tại nhiều siêu thị ở TPHCM, các mặt hàng rau hữu cơ, túi sinh học hay sản phẩm thân thiện môi trường ngày càng được người tiêu dùng lựa chọn nhiều hơn, đặc biệt trong nhóm khách hàng trẻ và các gia đình có con nhỏ.

Sự chuyển biến theo hướng tiêu dùng xanh được phản ánh rõ qua kết quả khảo sát về nhận thức và hành vi tiêu dùng xanh năm 2025 do Hiệp hội Doanh nghiệp Hàng Việt Nam Chất lượng cao (HVNCLC) thực hiện. Theo khảo sát, có tới 86% người được hỏi sẵn sàng chi thêm từ 5% đến 10% để mua các sản phẩm xanh. Kết quả trên cho thấy yếu tố xanh không còn chỉ hấp dẫn nhóm khách hàng có thu nhập cao mà đang lan rộng sang tầng lớp trung lưu, thậm chí cả những người có xu hướng chi tiêu thận trọng.

Khi người tiêu dùng sẵn sàng trả thêm tiền cho các sản phẩm thân thiện môi trường, tiêu dùng xanh không còn là hoạt động tiếp thị mà đang trở thành động lực thúc đẩy doanh nghiệp thay đổi mô hình sản xuất. “Doanh nghiệp nào biết đầu tư cho chất lượng, truy xuất nguồn gốc, phát triển sản phẩm xanh và xây dựng niềm tin với người tiêu dùng sẽ có lợi thế cạnh tranh lớn không chỉ ở thị trường trong nước mà còn tại khu vực và quốc tế” - bà Nguyễn Thị Xuân Yến - chuyên gia phát triển bền vững nhận định.

Đón đầu xu hướng này, nhiều doanh nghiệp trong các lĩnh vực thực phẩm, đồ uống, dược phẩm, nông nghiệp công nghệ cao và hàng tiêu dùng đang đẩy mạnh đầu tư cho sản xuất sạch, sử dụng bao bì thân thiện môi trường, giảm phát thải và minh bạch hóa chuỗi cung ứng nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh. Ông Nguyễn Đặng Hiến - Phó Chủ tịch Hiệp hội Lương thực thực phẩm TPHCM cho rằng, quá trình chuyển đổi xanh đang trở thành yêu cầu bắt buộc nếu doanh nghiệp muốn tham gia sâu hơn vào các chuỗi cung ứng hiện đại. “Việc chuẩn hóa sản xuất, kiểm soát chất lượng và minh bạch chuỗi cung ứng giúp doanh nghiệp đáp ứng các yêu cầu ngày càng cao của thị trường xuất khẩu và tạo lợi thế khi tham gia các hệ thống bán lẻ hiện đại trong nước. Thực tế cho thấy, những doanh nghiệp đầu tư nghiêm túc cho phát triển bền vững đang có nhiều cơ hội mở rộng thị trường và nâng cao giá trị thương hiệu” - ông Hiến nhận định.

Còn bà Vũ Kim Hạnh - Chủ tịch Hiệp hội HVNCLC, để tận dụng cơ hội từ làn sóng tiêu dùng xanh, doanh nghiệp cần tiếp tục nâng cao năng lực quản trị, đẩy mạnh hoạt động phát triển dựa trên đổi mới sáng tạo, nghiên cứu phát triển, tăng cường kỹ năng để tiếp cận thị trường quốc tế. Trong bối cảnh các tiêu chuẩn xanh ngày càng trở thành yêu cầu phổ biến trên thị trường toàn cầu, tiêu dùng xanh không còn là xu hướng nhất thời mà đang dần trở thành chuẩn mực mới. Doanh nghiệp nào nắm bắt được sự thay đổi này sẽ có nhiều cơ hội tạo dựng lợi thế cạnh tranh và phát triển bền vững trong tương lai