Du lịch nông nghiệp mở hướng tăng giá trị cho ngành hàng xoài

*Khai thác lợi thế vùng chuyên canh

Xoài là một trong những ngành hàng chủ lực trong Đề án tái cơ cấu ngành nông nghiệp của tỉnh Đồng Tháp, với diện tích hơn 17.300 ha, tập trung tại các địa phương như Cao Lãnh, Mỹ Thọ, An Hữu... Những năm gần đây, cùng với việc nâng cao chất lượng sản phẩm theo hướng an toàn, đáp ứng tiêu chuẩn xuất khẩu, Đồng Tháp từng bước chuyển từ tư duy sản xuất nông nghiệp sang kinh tế nông nghiệp. Theo đó, cây xoài không chỉ mang giá trị thương phẩm mà còn được khai thác các giá trị sinh thái, văn hóa và du lịch.

Một buổi sáng đầu tháng 7, tại điểm du lịch The Mango Trail Farmstay ở xã Mỹ Thọ, nhiều du khách thong thả đạp xe qua những con đường rợp bóng xoài, chèo xuồng trên ao, cho cá ăn, thưởng thức các món ăn chế biến từ xoài và trò chuyện với người dân địa phương. Không gian miệt vườn yên bình cùng những trải nghiệm gắn với đời sống nông dân đã trở thành sản phẩm du lịch đặc trưng, thu hút ngày càng nhiều du khách.

Chị Hoàng Thị Ngọc Phượng, du khách đến từ Thành phố Hồ Chí Minh, cho biết đây là lần thứ ba gia đình chị quay trở lại. Điều giữ chân gia đình không chỉ là cảnh quan xanh mát mà còn là sự chân tình, mến khách của người dân cùng những trải nghiệm đậm nét văn hóa miền Tây.

Theo chị Hồ Thị Thu Thủy, quản lý The Mango Trail Farmstay, khu du lịch rộng khoảng 1,4 ha, trong đó phần lớn diện tích vẫn được duy trì để trồng xoài. Việc kết hợp sản xuất nông nghiệp với du lịch giúp hiệu quả kinh tế tăng gấp 2-3 lần so với chỉ bán trái xoài. Đặc biệt, vào thời điểm chưa đến vụ thu hoạch, nguồn thu từ dịch vụ lưu trú và trải nghiệm giúp cơ sở duy trì hoạt động ổn định, giảm đáng kể sự phụ thuộc vào tính mùa vụ.

Mỗi năm, điểm du lịch đón khoảng 1.000-2.000 lượt khách, trong đó có thời điểm khách quốc tế chiếm tới 70%. Sự phát triển của du lịch cũng tạo thêm việc làm cho người dân địa phương thông qua các hoạt động hướng dẫn tham quan, giới thiệu quy trình trồng xoài và cung cấp các sản phẩm đặc trưng.

Là một trong những hộ tiên phong phát triển du lịch nông nghiệp, ông Nguyễn Văn Mương đã biến ngôi nhà và vườn xoài của gia đình thành không gian giới thiệu lịch sử, văn hóa địa phương. Ngoài tham quan Phủ thờ Thư Ngọc Hầu - di tích lịch sử, văn hóa cấp tỉnh do gia đình gìn giữ, du khách còn được nghe kể về quá trình hình thành vùng chuyên canh xoài Mỹ Thọ, thưởng thức trà và các món ăn chế biến từ xoài.

Theo ông Mương, nhiều du khách đặc biệt thích thú với cây xoài hơn 80 năm tuổi - thế hệ thứ hai của "cây xoài tổ" ở vùng chuyên canh Mỹ Thọ. Điều ông mong muốn là thông qua những câu chuyện giản dị về cây xoài và cuộc sống của người dân địa phương để du khách hiểu hơn về văn hóa và con người vùng đất này.

*Gia tăng giá trị từ sản xuất đến trải nghiệm

Theo Chủ tịch UBND xã Mỹ Thọ Nguyễn Minh Tuấn, toàn xã hiện có khoảng 1.310 ha xoài, sản lượng gần 11.800 tấn mỗi năm. Xoài cát Chu Cao Lãnh chiếm khoảng 70% diện tích, còn lại là xoài cát Hòa Lộc, xoài tượng da xanh và một số giống khác. Địa phương đã được cấp 50 mã số vùng trồng với diện tích hơn 1.134 ha, tạo điều kiện thuận lợi cho tiêu thụ và xuất khẩu.

Hiện phần lớn sản lượng xoài vẫn tiêu thụ dưới dạng trái tươi thông qua thương lái; khoảng 10-15% sản lượng được liên kết tiêu thụ với doanh nghiệp. Vì vậy, phát triển du lịch nông nghiệp được kỳ vọng sẽ mở thêm không gian tăng trưởng, nâng cao giá trị của từng vườn xoài và tạo thêm sinh kế cho người dân.

Theo ông Nguyễn Minh Tuấn, địa phương xác định phát triển du lịch nông nghiệp là một trong những giải pháp quan trọng nhằm nâng cao giá trị ngành hàng xoài, hướng tới xây dựng thương hiệu xoài Mỹ Thọ gắn với hình ảnh vùng quê sinh thái.

Thời gian tới, xã tiếp tục vận động người dân cải tạo cảnh quan vườn xoài, xây dựng khu vực đón khách, phát triển các hoạt động trải nghiệm như tham quan vườn, tìm hiểu quy trình canh tác an toàn, thu hoạch xoài; đồng thời phát triển sản phẩm OCOP và tăng cường liên kết với các doanh nghiệp lữ hành để hình thành các tour, tuyến du lịch chuyên đề.

Song song với phát triển du lịch, Mỹ Thọ cũng đẩy mạnh ứng dụng khoa học công nghệ trong sản xuất như quản lý vườn bằng công nghệ số, xử lý xoài ra hoa nghịch vụ, sản xuất theo tiêu chuẩn VietGAP và hữu cơ. Nhiều nhà vườn đã chuyển sang sử dụng chế phẩm sinh học, hạn chế thuốc bảo vệ thực vật và kết hợp chăn nuôi dưới tán xoài nhằm nâng cao hiệu quả kinh tế và bảo vệ môi trường.

Ông Trần Phú Hậu cho biết gia đình ông canh tác 5.000 m² xoài theo hướng hữu cơ, mỗi năm thu hoạch khoảng 15 tấn quả, doanh thu đạt khoảng 400 triệu đồng, lợi nhuận gần 70%. Theo ông, phương thức sản xuất này không chỉ tạo ra sản phẩm an toàn mà còn giúp cải thiện hệ sinh thái trong vườn, nâng cao giá trị sản phẩm và thuận lợi hơn trong tiêu thụ.

Từ những vườn xoài chuyên canh, người dân Đồng Tháp đang từng bước tạo thêm giá trị thông qua các hoạt động trải nghiệm, dịch vụ và quảng bá văn hóa bản địa. Cây xoài không chỉ mang lại nguồn thu từ trái tươi mà còn trở thành nền tảng để phát triển du lịch nông nghiệp, góp phần nâng cao giá trị ngành hàng, tăng thu nhập cho người dân và hiện thực hóa định hướng phát triển kinh tế nông nghiệp theo hướng sinh thái, hiện đại và bền vững.