Đối tác chiến lược nâng tầm vị thế TP Hồ Chí Minh

Lãnh đạo Petrovietnam kiểm tra hoạt động trên công trường chuỗi dự án Lô B, Bà Rịa - Vũng Tàu (TP Hồ Chí Minh)

1. Nếu chỉ nhìn trong ranh giới hành chính truyền thống, TP Hồ Chí Minh sẽ khó tránh khỏi những giới hạn về quỹ đất, áp lực hạ tầng, thiếu không gian cho công nghiệp quy mô lớn, đặc biệt là hạn chế về nguồn lực năng lượng tại chỗ. Tuy nhiên, khi mở rộng không gian phát triển và tăng cường liên kết hữu cơ với Bà Rịa - Vũng Tàu, nhất là khu vực Vũng Tàu với hệ sinh thái công nghiệp, năng lượng và dịch vụ kỹ thuật dầu khí chất lượng cao của Tập đoàn Công nghiệp - Năng lượng Quốc gia Việt Nam (Petrovietnam), một dư địa phát triển mới của thành phố sẽ được mở ra.

TP Hồ Chí Minh mang trong mình những lợi thế điển hình của một đô thị lớn: trung tâm tài chính, thương mại, dịch vụ; nơi tập trung nguồn nhân lực chất lượng cao; hệ sinh thái đổi mới sáng tạo ngày càng hình thành rõ nét. Đây là “bộ não” của nền kinh tế phía Nam, nơi sản sinh ý tưởng, điều phối dòng vốn và phát triển các dịch vụ giá trị gia tăng cao.

Trong khi đó, Vũng Tàu lại là “công xưởng năng lượng” và trung tâm công nghiệp biển quan trọng nhất cả nước. Tại đây, các hoạt động tìm kiếm, thăm dò, khai thác dầu khí ngoài khơi diễn ra liên tục; các dịch vụ kỹ thuật dầu khí, cơ khí chế tạo công trình biển, vận hành - bảo dưỡng hệ thống năng lượng… đã hình thành một hệ sinh thái tương đối hoàn chỉnh. Hạ tầng cảng biển, logistics năng lượng cũng tạo lợi thế lớn cho việc kết nối với thị trường quốc tế.

Khi hai không gian này được liên kết, một cấu trúc phát triển mới xuất hiện: TP Hồ Chí Minh đảm nhận vai trò trung tâm tài chính, nghiên cứu và phát triển (R&D), dịch vụ kỹ thuật cao; Vũng Tàu đảm nhận vai trò trung tâm sản xuất, khai thác và công nghiệp năng lượng. Các hành lang kết nối giữa hai khu vực trở thành trục logistics và công nghiệp hỗ trợ.

Hoạt động khoan phát triển khai thác tại mỏ Sư Tử Trắng

2. Trong cấu trúc đó, Petrovietnam sẽ không chỉ là một doanh nghiệp công nghiệp, năng lượng, mà là một “trục kỹ thuật - công nghiệp” trong hệ sinh thái có khả năng kết nối và dẫn dắt nhiều chuỗi giá trị.

Trước hết, đó là bảo đảm vững chắc hơn cho an ninh năng lượng của một siêu đô thị. TP Hồ Chí Minh cần một nền tảng năng lượng ổn định, linh hoạt và ngày càng sạch để duy trì tăng trưởng chất lượng cao. Petrovietnam với chuỗi giá trị từ khí - điện - nhiên liệu đến LNG, có thể giúp thành phố không chỉ “đủ điện” mà còn đa dạng hóa nguồn cung, giảm phụ thuộc và nâng cao khả năng chống chịu trước các cú sốc năng lượng. Khi năng lượng trở nên đáng tin cậy và có khả năng dự báo, môi trường đầu tư cho công nghiệp và dịch vụ kỹ thuật cao sẽ được củng cố đáng kể.

Thứ hai, hình thành một cực tăng trưởng công nghiệp - năng lượng - kỹ thuật cao mang tính tích hợp. TP Hồ Chí Minh có thị trường, tài chính, nhân lực và hệ sinh thái đổi mới sáng tạo; Petrovietnam có năng lực kỹ thuật, kinh nghiệm triển khai dự án lớn và chuỗi công nghiệp năng lượng. Khi hai bên kết nối hiệu quả, có thể hình thành các cụm liên kết ngành gắn với cơ khí năng lượng, tự động hóa, vật liệu mới, dịch vụ kỹ thuật chuyên sâu. Điều này giúp thành phố tiến gần hơn tới vị trí cao hơn trong chuỗi giá trị toàn cầu.

Thứ ba, mở ra không gian phát triển cho các dịch vụ kỹ thuật cao và tài chính năng lượng. Một đô thị tầm cỡ thế giới không chỉ sản xuất mà còn “bán tri thức và dịch vụ”. Sự hiện diện và hoạt động của Petrovietnam có thể kéo theo nhu cầu lớn về dịch vụ kỹ thuật, tư vấn, thiết kế, quản trị dự án, giao dịch năng lượng, tài chính xanh, bảo hiểm rủi ro năng lượng… Đây chính là những lĩnh vực TP Hồ Chí Minh có lợi thế để trở thành trung tâm khu vực.

Một góc Trung tâm công nghiệp năng lượng và hậu cần kỹ thuật của Tổng công ty Cổ phần Dịch vụ Kỹ thuật Dầu khí Việt Nam (PTSC), đơn vị thành viên của Petrovietnam, tại Vũng Tàu.

Thứ tư, thúc đẩy chuyển dịch năng lượng và phát triển xanh theo cách thực chất hơn. Thành phố có nhu cầu chuyển đổi sang mô hình phát triển ít phát thải, còn Petrovietnam đang trong quá trình chuyển mình sang tập đoàn năng lượng. Sự “cộng hưởng” có thể tạo điều kiện để triển khai các giải pháp như LNG chuyển tiếp, năng lượng tái tạo, điện gió ngoài khơi, hydrogen, lưu trữ năng lượng, quản lý năng lượng thông minh. Quan trọng hơn, đây không chỉ là câu chuyện công nghệ, mà là xây dựng một hệ sinh thái năng lượng mới, trong đó TP Hồ Chí Minh có thể đóng vai trò “phòng thí nghiệm” chính sách và mô hình.

Thứ năm, nâng tầm năng lực đổi mới sáng tạo và nguồn nhân lực. Khi các bài toán lớn của Petrovietnam, từ tối ưu vận hành, chuyển đổi số, đến giảm phát thải, được “đặt hàng” cho hệ sinh thái nghiên cứu và startup tại TP Hồ Chí Minh, sẽ tạo ra một vòng “xoáy” tích cực: doanh nghiệp có bài toán thực, viện - trường có đất để nghiên cứu, nhân lực được rèn luyện ở chuẩn quốc tế. Đây là yếu tố cốt lõi để thành phố bứt phá về chất lượng tăng trưởng.

Và cuối cùng là hiệu ứng lan tỏa về thể chế và quản trị. Những dự án quy mô lớn, phức tạp trong lĩnh vực năng lượng thường đòi hỏi cơ chế linh hoạt và phối hợp đa cấp. Nếu TP Hồ Chí Minh và Petrovietnam cùng tham gia các mô hình thí điểm (sandbox) về đầu tư, giá năng lượng, tài chính xanh…, thành phố có thể trở thành nơi khởi phát các cải cách thể chế, từ đó lan tỏa ra phạm vi quốc gia.

Kho cảng LNG Thị Vải

Theo TSKH Trần Quang Thắng, Viện trưởng Viện Kinh tế và Quản lý TP Hồ Chí Minh, bước vào giai đoạn phát triển mới, TP Hồ Chí Minh cần những “đầu tàu” đủ mạnh về vốn, công nghệ và hệ sinh thái để dẫn dắt tăng trưởng. Trong bức tranh đó, Petrovietnam được đánh giá là đối tác chiến lược có khả năng tạo cú hích không chỉ về quy mô mà còn về chất lượng tăng trưởng, đồng thời đóng góp nguồn thu ngân sách ổn định, bền vững cho thành phố.

Khác với nhiều doanh nghiệp hoạt động đơn ngành, Petrovietnam sở hữu chuỗi giá trị hoàn chỉnh trải dài từ khí - điện - đạm - lọc hóa dầu đến các dịch vụ kỹ thuật công nghệ cao. Đây được xem là nền tảng quan trọng để Tập đoàn tham gia sâu hơn vào quá trình tái cấu trúc kinh tế của TP Hồ Chí Minh theo hướng hiện đại và xanh.

TSKH Trần Quang Thắng cho rằng, sự tham gia của Petrovietnam có thể góp phần hình thành các nguồn thu mới mang tính ổn định, dài hạn và hàm lượng công nghệ cao cho thành phố. Các lĩnh vực như hạ tầng LNG, năng lượng sạch, hydrogen, công nghiệp hóa dầu, logistics năng lượng, dịch vụ kỹ thuật và R&D đều phù hợp với định hướng chuyển đổi mô hình tăng trưởng của TP Hồ Chí Minh.

“Đây không chỉ là câu chuyện về nguồn thu ngân sách, mà còn là quá trình tái định hình nền kinh tế theo hướng bền vững, hiện đại và có sức cạnh tranh toàn cầu. Trong tiến trình đó, Petrovietnam hoàn toàn có thể trở thành một trong những trụ cột tạo động lực tăng trưởng mới cho TP Hồ Chí Minh trong giai đoạn phát triển tiếp theo”, TSKH Trần Quang Thắng nhấn mạnh.