Sắp có chiến lược tổng thể về AI trong giáo dục

Chia sẻ về định hướng và vai trò của việc tích hợp trí tuệ nhân tạo (AI) vào hệ thống giáo dục nhằm trang bị năng lực cho giáo viên và học sinh trong bối cảnh mới, TS Nguyễn Sơn Hải, Phó Cục trưởng Cục Khoa học, Công nghệ và Thông tin, Bộ Giáo dục và Đào tạo (GDĐT) cho biết: Sự phát triển nhanh chóng của khoa học công nghệ, đặc biệt là AI, đang đặt ra yêu cầu cấp thiết phải đổi mới toàn diện giáo dục, từ nội dung, phương pháp dạy học đến cách thức quản trị.

Hành lang pháp lý và nền tảng chính trị vững chắc

Theo TS Nguyễn Sơn Hải, việc triển khai AI trong giáo dục hiện nay nhận được sự ủng hộ mạnh mẽ từ các cấp lãnh đạo cao nhất. Các Nghị quyết của Trung ương và Bộ Chính trị, đặc biệt là Nghị quyết số 57-NQ/TW về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia và Nghị quyết số 71-NQ/TW về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo, đã xác định công nghệ và AI là trụ cột quan trọng để phát triển bền vững.

Đây chính là "kim chỉ nam" giúp Bộ GDĐT xây dựng chiến lược ứng dụng AI một cách bài bản. Ông Hải cho biết: “Đây là một lĩnh vực mới đòi hỏi chúng tôi vừa làm, vừa nghiên cứu. Tới đây Bộ GDĐT sẽ ban hành một chiến lược tổng thể, xác định rõ tầm nhìn để làm căn cứ triển khai thống nhất trong toàn ngành”

Trang bị năng lực AI cho học sinh

Học sinh và sinh viên được xác định là đối tượng trung tâm của quá trình chuyển đổi này. Trong bối cảnh mới, năng lực AI không chỉ là một kỹ năng bổ trợ mà là yêu cầu sống còn để thế hệ trẻ có thể thích ứng và làm chủ xã hội tương lai. Việc trang bị kiến thức, kỹ năng, đặc biệt là năng lực liên quan đến công nghệ số và AI được xác định là yêu cầu quan trọng để người học có thể thích ứng với bối cảnh mới.

Điểm nhấn đáng chú ý trong lộ trình này là việc thí điểm chương trình giáo dục AI trong nhà trường phổ thông theo hướng phù hợp với từng độ tuổi, giúp học sinh từng bước tiếp cận và làm chủ trong môi trường công nghệ phát triển. TS Nguyễn Sơn Hải nhấn mạnh: "Đây không phải là dạy học sinh sử dụng AI đơn thuần, mà là trang bị kiến thức nền tảng, kỹ năng phù hợp theo từng độ tuổi để các em có thể làm chủ trong môi trường AI đang phát triển".

Dự kiến, từ năm học 2026–2027, chương trình này sẽ chính thức triển khai trên toàn quốc ngay từ lớp 1.

Ở bậc đại học, các cơ sở đào tạo cũng đang rà soát, điều chỉnh nội dung để tích hợp khung năng lực số và AI vào chương trình giảng dạy không chỉ trong các ngành công nghệ mà ở nhiều lĩnh vực khác. Từ đó, đảm bảo sinh viên khi ra trường có đủ sức cạnh tranh trên thị trường lao động quốc tế.

TS Nguyễn Sơn Hải chia sẻ tại AI Day 2026. Ảnh: HUST.

Người thầy phải chuyển đổi để dẫn dắt

Để tri thức AI chạm đến người học, vai trò của đội ngũ giáo viên là không thể thay thế. Tuy nhiên, AI cũng đặt ra thách thức buộc nhà giáo phải thay đổi phương thức giảng dạy.

Thông tư số 18/2026/TT-BGDĐT ban hành ngày 27/3 về khung năng lực số cho giáo viên và cán bộ quản lý đã chính thức đưa năng lực AI thành một tiêu chuẩn bắt buộc. Thực tế, ngành giáo dục đã chủ động phối hợp với các đối tác công nghệ lớn để đào tạo cho hàng chục nghìn giáo viên. Việc nâng cao năng lực cho đội ngũ nhà giáo không chỉ dừng lại ở việc sử dụng công cụ, mà còn là việc hiểu về đạo đức AI và cách vận dụng AI để cá nhân hóa lộ trình học tập cho từng học sinh.

Tầm nhìn về hệ sinh thái giáo dục số thông minh

Không dừng lại ở việc đổi mới hoạt động dạy và học, Bộ GDĐT đang hướng tới xây dựng một hệ sinh thái giáo dục toàn diện, vận hành trên nền tảng dữ liệu và trí tuệ nhân tạo. Theo TS Nguyễn Sơn Hải, để hiện thực hóa mục tiêu này, ngành giáo dục tập trung vào ba nhiệm vụ trọng tâm.

Trước hết là xây dựng mô hình quản trị giáo dục thông minh. Việc ứng dụng AI trong công tác quản lý sẽ giúp tối ưu hóa nguồn lực, đồng thời hỗ trợ quá trình ra quyết định dựa trên dữ liệu thực tiễn, thay vì chủ yếu dựa vào kinh nghiệm như trước.

Thứ hai là phát triển hệ cơ sở dữ liệu quốc gia trong lĩnh vực giáo dục. Đây được xem là “nhiên liệu” quan trọng để triển khai các ứng dụng AI. Khi dữ liệu giáo dục được kết nối, chia sẻ với các lĩnh vực khác, sẽ hình thành một hệ thống thông tin đồng bộ, minh bạch, tạo nền tảng cho quản lý và phát triển.

Cuối cùng là phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao. Bộ GDĐT đang xây dựng, trình Thủ tướng Chính phủ chương trình quốc gia về phát triển nhân lực AI, đồng thời đẩy mạnh đầu tư vào các cơ sở giáo dục trọng điểm nhằm đào tạo đội ngũ chuyên gia, đáp ứng yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới.