Tránh bỏ sót người cao tuổi trong khám sức khỏe định kỳ

Phát hiện bệnh nhờ khám sức khỏe định kỳ

Đến Bệnh viện Đa khoa Thường Tín (Hà Nội) khám sức khỏe định kỳ, sàng lọc miễn phí, ông Nguyễn Ngọc Tú (72 tuổi, ở xã Hồng Vân), bất ngờ khi được bác sĩ phát hiện mắc tăng huyết áp. Trước đó, ông cho rằng sức khỏe bình thường, không đau ốm nên không nghĩ mình có bệnh và cũng không có thói quen đi khám định kỳ.

Trường hợp của ông Tú không cá biệt. Theo BSCKI Thái Thị Bích Huyền - Phó Trưởng khoa Nội (Bệnh viện Đa khoa Thường Tín), qua khám sức khỏe định kỳ và sàng lọc miễn phí, bệnh viện đã phát hiện nhiều người cao tuổi mắc các bệnh không lây nhiễm như tăng huyết áp, đái tháo đường, bệnh lý cơ xương khớp. Cùng với phát hiện bệnh, người dân được tư vấn về dinh dưỡng, sinh hoạt, sử dụng thuốc hợp lý để kiểm soát bệnh tốt hơn và hạn chế nguy cơ biến chứng.

BSCKI Thái Thị Bích Huyền khuyến cáo, người cao tuổi cần chuyển từ tư duy “có bệnh mới chữa” sang chủ động phòng bệnh, phát hiện sớm và quản lý sức khỏe lâu dài. Khám sức khỏe định kỳ giúp phát hiện sớm các bệnh không lây nhiễm thường gặp, từ đó có biện pháp can thiệp và kiểm soát phù hợp.

Theo ông Nguyễn Thanh Bình - Chủ tịch Hội Người cao tuổi Việt Nam, khoảng 5 triệu người cao tuổi đã được khám sức khỏe định kỳ, 4,5 triệu người cao tuổi có hồ sơ theo dõi sức khỏe, hơn 96% người cao tuổi có thẻ bảo hiểm y tế và khoảng 2 triệu người cao tuổi được hưởng trợ cấp xã hội theo quy định. Những kết quả này cho thấy chăm sóc sức khỏe người cao tuổi đã được quan tâm hơn, song vẫn cần tiếp tục mở rộng độ bao phủ, nhất là với nhóm yếu thế.

Ưu tiên nhóm khó tiếp cận dịch vụ y tế

Nhân Tháng hành động vì người cao tuổi Việt Nam năm 2026, Bộ Y tế đề nghị các địa phương chỉ đạo Sở Y tế, các sở, ban, ngành, cơ quan, đơn vị liên quan phối hợp với Hội Người cao tuổi, các tổ chức chính trị - xã hội và chính quyền địa phương triển khai đồng bộ hoạt động chăm sóc sức khỏe người cao tuổi; xác định đây là nhiệm vụ quan trọng, thường xuyên, gắn với công tác bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân tại địa phương.

Nội dung khám phải phù hợp với độ tuổi, tình trạng sức khỏe và yếu tố nguy cơ của người cao tuổi, tập trung vào phát hiện sớm, quản lý các bệnh không lây nhiễm, bệnh tim mạch, tăng huyết áp, đái tháo đường, ung thư, bệnh cơ xương khớp, suy giảm nhận thức, rối loạn tâm thần, suy giảm thị lực, thính lực và các vấn đề sức khỏe thường gặp khác. Khi phát hiện bất thường, người cao tuổi cần được tư vấn, hướng dẫn điều trị, phục hồi chức năng, chăm sóc tại nhà hoặc chuyển tuyến kịp thời.

Bộ Y tế cũng cho phép địa phương tổ chức khám sức khỏe định kỳ miễn phí tại nhà đối với người cao tuổi, người khuyết tật nặng, người bệnh nặng, người nằm một chỗ hoặc khó di chuyển đến điểm khám tập trung. Với khu vực diện tích rộng, dân cư phân tán, giao thông khó khăn, địa phương có thể thành lập đoàn khám lưu động, bố trí điểm khám tại trạm y tế, điểm trạm, thôn, bản tùy điều kiện thực tế nhưng vẫn phải bảo đảm đầy đủ yêu cầu chuyên môn.

Việc tổ chức khám tại nhà hoặc khám lưu động có ý nghĩa thiết thực với những người cao tuổi dễ bị bỏ sót nhất. Đây là nhóm có nhu cầu chăm sóc sức khỏe cao nhưng thường gặp nhiều rào cản trong tiếp cận dịch vụ, từ sức khỏe suy giảm, không có người đưa đi, khó khăn kinh tế đến khoảng cách địa lý. Nếu chỉ tổ chức khám tập trung tại một địa điểm, những người cần được chăm sóc nhất có thể lại là người không đến được.

Người cao tuổi có hoàn cảnh khó khăn cần được hỗ trợ tiếp cận dịch vụ khám chuyên khoa, điều trị, phẫu thuật đục thủy tinh thể và phục hồi chức năng thị giác khi có chỉ định chuyên môn. Bộ Y tế lưu ý việc khám, điều trị và phẫu thuật phải được thực hiện tại cơ sở đủ điều kiện, bảo đảm an toàn người bệnh, tuân thủ quy trình chuyên môn và quy định hiện hành.

Một nội dung quan trọng khác là quản lý sức khỏe liên tục. Bộ Y tế yêu cầu củng cố công tác lập, cập nhật hồ sơ sức khỏe điện tử, theo dõi và quản lý sức khỏe người cao tuổi; tăng cường kết nối, chuyển tiếp thông tin giữa y tế cơ sở và các cơ sở khám, chữa bệnh, bảo đảm tính liên tục trong chăm sóc và điều trị. Cùng với đó là quản lý bệnh mạn tính tại cộng đồng, hướng dẫn sử dụng thuốc an toàn, dinh dưỡng hợp lý, vận động thể lực phù hợp, phòng ngừa té ngã, chăm sóc sức khỏe tinh thần và tự chăm sóc sức khỏe.