73% tin tuyển dụng công nghệ nay yêu cầu kỹ năng AI: Thị trường việc làm đang thay đổi

Kỹ năng AI trở thành yêu cầu phổ biến khi tuyển dụng

Theo phân tích từ 7 triệu tin tuyển dụng công nghệ tại Mỹ tính đến tháng 5/2026 của nền tảng Dice, tỷ lệ tin tuyển dụng công nghệ yêu cầu kỹ năng AI đã tăng mạnh chỉ trong hơn hai năm.

Nếu vào đầu năm 2024, chỉ khoảng 15% vị trí tuyển dụng đề cập đến các kỹ năng AI, thì đến tháng 5/2026, con số này đã tăng lên 73%. Đồng thời, số lượng công việc có cụm từ "AI" trong tiêu đề cũng tăng 173% so với cùng kỳ năm trước.

Những con số này phản ánh tốc độ AI đang thâm nhập vào thị trường lao động. Thay vì chỉ tuyển dụng các chuyên gia về trí tuệ nhân tạo, nhiều doanh nghiệp hiện kỳ vọng nhân viên ở các vị trí công nghệ có khả năng sử dụng AI như một công cụ làm việc hằng ngày.

Doanh nghiệp không còn "thử nghiệm" AI

Ông Art Zeile, CEO của Dice, khẳng định rằng những kỹ năng AI đang dần trở thành "tiêu chuẩn cơ bản" (table stakes) trên thị trường lao động.

Nếu vài năm trước, nhiều doanh nghiệp chỉ triển khai các dự án AI mang tính thử nghiệm, thì hiện nay công nghệ này đã được tích hợp vào quy trình phát triển phần mềm, phân tích dữ liệu, chăm sóc khách hàng và vận hành doanh nghiệp.

Điều đó đồng nghĩa với việc các nhà tuyển dụng không chỉ tìm kiếm ứng viên có kiến thức chuyên môn mà còn mong muốn họ biết cách tận dụng AI để nâng cao hiệu quả công việc.

Đây được xem là nguyên nhân chính khiến yêu cầu về kỹ năng AI xuất hiện ngày càng nhiều trong các bản mô tả công việc.
Thay vào đó, điều họ muốn thấy là những minh chứng cụ thể về cách ứng viên đã sử dụng AI để giải quyết công việc thực tế, chẳng hạn như tự động hóa quy trình, hỗ trợ lập trình, phân tích dữ liệu hoặc cải thiện năng suất của nhóm.

Nói cách khác, doanh nghiệp đang quan tâm đến khả năng ứng dụng AI vào công việc hơn là việc chỉ sở hữu chứng chỉ hoặc biết tên các công cụ phổ biến.

Để chứng minh năng lực giữa một thị trường đầy cạnh tranh, các chuyên gia khuyên ứng viên nên tập trung vào các chứng chỉ đào tạo bài bản. Hiện nay, các nền tảng lớn như AWS và Google đã cung cấp các chương trình cấp chứng chỉ chuyên sâu cho nhà phát triển AI tạo sinh (Generative AI) hoặc kỹ sư học máy (Machine Learning engineer). Việc hoàn thành các bài kiểm tra này là minh chứng rõ ràng nhất cho việc bạn đã trải qua đào tạo chuyên nghiệp.

Một điểm quan trọng mà các ứng viên cần lưu ý là nhà tuyển dụng không tìm kiếm người chỉ biết phụ thuộc vào máy móc. Họ tìm kiếm những người có chuyên môn nghiệp vụ vững vàng (domain expertise), biết cách sử dụng AI để gia tăng sức mạnh (augmented) cho năng lực sẵn có của mình.Khả năng kiểm chứng, đặt câu hỏi ngược lại cho kết quả đầu ra của AI và quản lý quy trình làm việc (từ việc viết câu lệnh - prompt cụ thể đến quản lý quỹ thời gian) là những kỹ năng được đánh giá rất cao.

Người lao động cần chuẩn bị gì

Vì công nghệ AI thay đổi với tốc độ chóng mặt, các chuyên gia nhấn mạnh tầm quan trọng của một kế hoạch tự đào tạo cá nhân. Ứng viên cần cho thấy họ có chiến lược rõ ràng để cập nhật các mô hình mới thông qua các khóa học trực tuyến.

Đặc biệt, nếu vị trí công việc của bạn có nguy cơ bị thay thế bởi AI, người lao động cũng cần chứng minh mình đã hiểu rõ tác động đó và có kế hoạch chuẩn bị để thích ứng hoặc chuyển đổi kịp thời. Trong kỷ nguyên mới, sự nhạy bén và khả năng học hỏi không ngừng chính là chìa khóa để tồn tại và phát triển

Báo cáo của Dice cho thấy thị trường lao động công nghệ đang bước vào một giai đoạn chuyển đổi mới. Nếu trước đây, kinh nghiệm và bằng cấp là những yếu tố được ưu tiên hàng đầu, thì nay khả năng khai thác AI để tạo ra giá trị trong công việc đang dần trở thành lợi thế cạnh tranh của người lao động.

Mặc dù số liệu được thống kê từ thị trường Mỹ, xu hướng này cũng phản ánh sự thay đổi chung của ngành công nghệ toàn cầu. Nhiều doanh nghiệp tại Việt Nam đã bắt đầu đưa các kỹ năng như sử dụng AI tạo sinh, viết prompt, phân tích dữ liệu bằng AI hoặc tích hợp AI vào quy trình phát triển phần mềm vào yêu cầu tuyển dụng, đặc biệt ở các vị trí công nghệ và chuyển đổi số.