Điểm cộng và điểm trừ trên thị trường chứng khoán

Hai phiên giao dịch ngày 24 và 25/3/2026 ghi nhận sự hồi phục đáng chú ý của VN-Index sau giai đoạn điều chỉnh trước đó. Chỉ số bật tăng trở lại, tạo cảm giác thị trường đang tìm được điểm cân bằng ngắn hạn.

Tuy nhiên, nếu quan sát kỹ cấu trúc dòng tiền và hành vi giao dịch, có thể thấy nhịp hồi này mang màu sắc “trong nghi ngờ” nhiều hơn là một xu hướng đảo chiều rõ ràng.

Thanh khoản là điểm trừ

Điểm trừ lớn nhất nằm ở thanh khoản. Tổng giá trị giao dịch trên HoSE trong 2 phiên này không có sự bứt phá tương xứng với mức tăng điểm. Thậm chí, nhiều thời điểm, thanh khoản còn suy giảm so với trung bình 20 phiên gần nhất. Điều này cho thấy lực cầu tham gia chủ yếu mang tính thăm dò, thay vì dòng tiền mạnh mẽ xác nhận xu hướng.

Cụ thể, trong phiên 25/3, thanh khoản chưa thực sự ấn tượng khi giá trị khớp lệnh trên HoSE chỉ đạt khoảng 20.600 tỷ đồng. Còn trong phiên 24/3, thanh khoản giao dịch trên HoSE chỉ đạt hơn 20.400 tỷ đồng.

Thanh khoản thấp trong một nhịp hồi thường phản ánh 2 vấn đề. Thứ nhất, nhà đầu tư vẫn giữ tâm lý thận trọng sau những biến động trước đó, chưa sẵn sàng giải ngân lớn. Thứ hai, lực bán cũng không quá mạnh, tạo điều kiện cho giá cổ phiếu hồi phục nhẹ, nhưng thiếu nền tảng bền vững. Nói cách khác, đây là trạng thái “cạn cung hơn là tăng cầu”.

Nhìn vào nhóm cổ phiếu dẫn dắt, có thể thấy sự phân hóa rõ rệt. Một số mã vốn hóa lớn thuộc nhóm ngân hàng, bất động sản và chứng khoán có đóng góp tích cực vào chỉ số, nhưng mức độ lan tỏa không rộng. Nhiều cổ phiếu midcap và penny vẫn giao dịch lình xình, thậm chí giảm điểm. Điều này càng củng cố nhận định rằng dòng tiền chưa thực sự quay lại toàn thị trường.

Trong khi đó, giao dịch khối ngoại vẫn là điểm trừ khi bán ròng trong cả 2 phiên thị trường chứng khoán hồi phục.

Một yếu tố khác cần lưu ý là cấu trúc kỹ thuật của VN-Index. Dù chỉ số hồi phục, nhưng vẫn chưa vượt qua các vùng kháng cự quan trọng với sự xác nhận của thanh khoản. Điều này khiến nhịp tăng hiện tại có thể chỉ mang tính kỹ thuật, hơn là khởi đầu của một xu hướng tăng mới. Nếu thanh khoản không cải thiện trong các phiên tiếp theo, rủi ro “bull trap” (bẫy tăng giá) là điều không thể bỏ qua.

Tâm lý thị trường cũng phản ánh sự nghi ngờ này. Nhà đầu tư cá nhân – lực lượng chiếm tỷ trọng lớn, có xu hướng giao dịch ngắn hạn, “lướt sóng” trong biên độ hẹp thay vì nắm giữ dài hơn. Điều này khiến thị trường thiếu đi lực đỡ ổn định, dễ rung lắc khi gặp áp lực bán.

Như vậy, dù VN-Index đã có 2 phiên hồi phục, nhưng chất lượng của nhịp tăng vẫn còn nhiều câu hỏi. Thanh khoản yếu, dòng tiền phân hóa và tâm lý thận trọng là những yếu tố khiến đà hồi phục này chưa thực sự thuyết phục.

Định giá hấp dẫn là nền tảng cho kỳ vọng trung hạn

Trái ngược với những lo ngại về thanh khoản ngắn hạn, điểm sáng đáng chú ý của thị trường hiện nay nằm ở yếu tố định giá. Sau giai đoạn điều chỉnh, nhiều cổ phiếu đã quay về vùng giá hấp dẫn hơn, tạo ra cơ hội cho nhà đầu tư có tầm nhìn trung và dài hạn.

Chứng khoán Tiên Phong nhận định thị trường vẫn trong xu hướng giảm nên các nhịp tăng chủ yếu mang tính kỹ thuật. Tuy nhiên, định giá trên thị trường đã về mức hợp lý (P/E xấp xỉ 13x) tạo cơ sở cho kịch bản tích lũy nếu vùng 1.590 được giữ vững.

Xét trên mặt bằng chung, hệ số P/E của VN-Index đã giảm đáng kể so với giai đoạn trước đó. So với trung bình lịch sử 5 năm, định giá hiện tại đang ở mức thấp hơn, phản ánh phần nào những lo ngại đã được “chiết khấu” vào giá. Điều này mở ra dư địa tăng trưởng nếu các yếu tố vĩ mô và kết quả kinh doanh của doanh nghiệp cải thiện.

Nhóm ngân hàng – trụ cột của thị trường, đang giao dịch ở mức định giá tương đối hấp dẫn so với tiềm năng lợi nhuận. Dù vẫn đối mặt với áp lực về nợ xấu và biên lãi ròng, triển vọng tăng trưởng tín dụng và chính sách hỗ trợ từ Nhà nước có thể giúp nhóm này duy trì vai trò dẫn dắt trong trung hạn.

Tương tự, nhóm bất động sản sau giai đoạn khó khăn cũng bắt đầu xuất hiện những tín hiệu tích cực. Việc tháo gỡ pháp lý, cải thiện thanh khoản thị trường và chính sách tín dụng linh hoạt hơn có thể tạo điều kiện cho các doanh nghiệp phục hồi. Nhiều cổ phiếu trong ngành hiện đang giao dịch dưới giá trị sổ sách hoặc ở mức chiết khấu sâu so với quá khứ.

Đối với nhóm sản xuất và xuất khẩu, triển vọng phụ thuộc nhiều vào diễn biến kinh tế toàn cầu. Tuy nhiên, việc đa dạng hóa thị trường và sự dịch chuyển chuỗi cung ứng tiếp tục là những yếu tố hỗ trợ dài hạn cho doanh nghiệp Việt Nam. Khi định giá đã trở nên hấp dẫn hơn, đây có thể là nhóm thu hút dòng tiền khi có tín hiệu cải thiện rõ ràng hơn từ bên ngoài.

Một yếu tố quan trọng khác là mặt bằng lãi suất trong nước. Nếu xu hướng lãi suất duy trì ổn định hoặc giảm nhẹ, kênh chứng khoán sẽ trở nên hấp dẫn hơn so với gửi tiết kiệm. Điều này có thể kích hoạt dòng tiền quay lại thị trường, đặc biệt khi định giá đang ở vùng hợp lý.

Tuy nhiên, định giá hấp dẫn không đồng nghĩa với việc thị trường sẽ tăng ngay lập tức. Trong ngắn hạn, yếu tố tâm lý và dòng tiền vẫn đóng vai trò quyết định. Nhưng về trung hạn, định giá là “nền móng” quan trọng giúp giảm rủi ro và tăng xác suất sinh lời.

Theo các chuyên gia, chiến lược phù hợp trong bối cảnh hiện tại có thể là giải ngân từng phần, ưu tiên các doanh nghiệp có nền tảng cơ bản tốt, dòng tiền ổn định và triển vọng tăng trưởng rõ ràng. Việc “đuổi giá” trong những phiên tăng mạnh nhưng thanh khoản thấp cần được hạn chế, bởi rủi ro điều chỉnh vẫn còn hiện hữu.

Ngoài ra, nhà đầu tư cũng nên theo dõi sát diễn biến thanh khoản trong các phiên tới. Nếu thị trường có thể duy trì đà tăng đi kèm với sự cải thiện rõ rệt của dòng tiền, đó sẽ là tín hiệu xác nhận tích cực hơn cho xu hướng hồi phục. Ngược lại, nếu thanh khoản tiếp tục suy yếu, khả năng thị trường quay lại trạng thái tích lũy hoặc điều chỉnh là điều cần tính đến.

Theo Chứng khoán BIDV, thị trường đang dò đáy ngắn hạn sau nhịp điều chỉnh. Đây là thông tin cảnh báo để nhà đầu tư cẩn trọng trong giao dịch, nhưng mặt khác cũng có tính tích cực nhất định vì có thể thị trường đã tạm ngừng rơi. Cái thiếu lúc này là cần một lực đẩy đủ mạnh, là những phiên điểm số VN-Index tăng mạnh song hành với dòng tiền mạnh lan tỏa trên thị trường.