Xây dựng thương hiệu du lịch từ ẩm thực

Hội thảo do Viện Văn hóa, Nghệ thuật, Thể thao và Du lịch Việt Nam (Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch) tổ chức, quy tụ các nhà khoa học, cơ quan quản lý, cơ sở đào tạo, doanh nghiệp, nghệ nhân và đại diện cộng đồng nhằm trao đổi những giải pháp khai thác giá trị văn hóa ẩm thực phục vụ phát triển du lịch bền vững.

Theo đó, du khách ngày càng ưu tiên những trải nghiệm mang đậm bản sắc địa phương, vì vậy, ẩm thực nổi lên như một trong những động lực tăng trưởng mới của ngành du lịch.

Khám phá văn hóa, lối sống và câu chuyện phía sau mỗi món đặc sản được xem là xu hướng. Đây cũng là nội dung được các chuyên gia, nhà quản lý và doanh nghiệp tập trung thảo luận tại Hội thảo khoa học “Phát huy giá trị văn hóa ẩm thực trong xây dựng thương hiệu du lịch Việt Nam” vừa diễn ra tại Hà Nội.

Theo các chuyên gia, trong xu hướng du lịch trải nghiệm đang phát triển mạnh trên thế giới, ẩm thực không còn giữ vai trò là dịch vụ đi kèm mà đã trở thành yếu tố quyết định sức hấp dẫn và khả năng cạnh tranh của điểm đến.

Phát triển du lịch ẩm thực không chỉ dừng ở việc quảng bá các món ăn nổi tiếng. Điều quan trọng hơn là xây dựng hệ sinh thái trải nghiệm, trong đó mỗi món ăn gắn với không gian văn hóa, làng nghề, chợ truyền thống, lễ hội, tập quán sinh hoạt và câu chuyện của cộng đồng địa phương. Chính những giá trị phi vật thể này tạo nên sự khác biệt mà các điểm đến khó có thể sao chép.

Xu hướng này cũng đang được nhiều địa phương nhanh chóng nắm bắt. Đà Nẵng là một trong những địa phương tiên phong khi triển khai chương trình Đà Nẵng Food Tour, xây dựng bản đồ ẩm thực, hộ chiếu ẩm thực và tổ chức Lễ hội Đà Nẵng Food Tour nhằm đưa ẩm thực trở thành sản phẩm du lịch đặc trưng. Theo Ban tổ chức, mục tiêu không chỉ giới thiệu món ngon mà còn đưa ẩm thực trở thành “đại sứ văn hóa”, góp phần gia tăng thời gian lưu trú và mức chi tiêu của du khách.

Một xu hướng nổi bật khác được các đại biểu đề cập là ứng dụng công nghệ số trong phát triển du lịch ẩm thực. Các nền tảng bản đồ số, ứng dụng food tour, trí tuệ nhân tạo, thực tế ảo hay video trải nghiệm đang giúp du khách dễ dàng tiếp cận thông tin về món ăn, lịch sử hình thành, địa chỉ uy tín và hành trình khám phá ẩm thực trước khi đến điểm đến. Đây được xem là giải pháp quan trọng để mở rộng khả năng quảng bá, đặc biệt với thị trường khách quốc tế.

Bên cạnh cơ hội, vẫn còn những thách thức khi sản phẩm du lịch ẩm thực của Việt Nam phân tán, thiếu tính liên kết; chất lượng dịch vụ giữa các địa phương chưa đồng đều; công tác chuẩn hóa, bảo tồn giá trị truyền thống và xây dựng thương hiệu quốc gia về ẩm thực vẫn chưa tương xứng với tiềm năng.

Trong khi đó, nhiều quốc gia trong khu vực như Thái Lan, Nhật Bản, Hàn Quốc hay Singapore đã xây dựng chiến lược quảng bá ẩm thực bài bản, tạo nên sức cạnh tranh mạnh trên thị trường quốc tế.

Vì vậy, các chuyên gia đề xuất cần phát triển du lịch ẩm thực theo hướng bền vững, lấy văn hóa làm nền tảng. Cùng với việc bảo tồn công thức truyền thống, cần chú trọng đào tạo nguồn nhân lực, nâng cao chất lượng dịch vụ, xây dựng chuỗi liên kết giữa nông nghiệp, chế biến, nhà hàng, lữ hành và cộng đồng địa phương. Đồng thời, tăng cường quảng bá quốc tế thông qua các lễ hội, sự kiện, hệ thống xếp hạng ẩm thực và các nền tảng truyền thông số.