Từ làng nghề truyền thống đến thương hiệu được bảo hộ: Câu chuyện của hương Xà Cầu

Trải qua thời gian, bằng cách áp dụng kinh nghiệm truyền thống và bảo vệ nhãn hiệu, HTX Xà Cầu đã cùng người dân khẳng định vị thế và uy tín của dòng "hương sạch từ tâm" trên thị trường trong và ngoài nước.

Hành trình xây dựng thương hiệu 

Trước đây, làng nghề thuộc xã Quảng Phú Cầu cũ, nay được sáp nhập và đổi tên thành xã Ứng Thiên, thuộc thành phố Hà Nội. Dù có sự thay đổi về địa giới hành chính, nhưng cái "tâm" của người thợ làm hương nơi đây chưa bao giờ tắt nên đây là sản phẩm được nhiều người tiêu dùng ưu tiên sử dụng, nhất là vào những dịp lễ tết.

Các dòng sản phẩm chính của HTX vô cùng đa dạng, đáp ứng mọi nhu cầu tâm linh lẫn thưởng thức nghệ thuật của khách hàng, bao gồm: hương nén, hương vòng, hương nụ.

Đặc biệt, dòng sản phẩm chủ lực và làm nên thương hiệu đặc trưng nhất của Xà Cầu chính là dòng hương nén (hay còn gọi là hương đen) với kích thước tiêu chuẩn từ 38 - 40 cm. Đây là sản phẩm luôn sẵn sàng phục vụ quý khách hàng có nhu cầu sử dụng trực tiếp, cũng như đáp ứng các đơn đặt hàng số lượng lớn cho nhu cầu kinh doanh thương mại, phân phối tại các đại lý lớn trên toàn quốc.

Sự khác biệt của hương đen Xà Cầu nằm ở nguyên liệu hoàn toàn tự nhiên, quy trình làm tăm hương và se hương khép kín, không sử dụng hóa chất độc hại, bảo đảm tiêu chí "hương sạch từ tâm", an toàn cho sức khỏe người tiêu dùng và thân thiện với môi trường.

Tuy nhiên, sự phát triển nóng của thị trường cũng đặt ra nhiều thách thức lớn. Tình trạng hàng giả, hàng nhái, các loại hương sử dụng hóa chất tạo mùi công nghiệp gắn mác "Hương Xà Cầu" xuất hiện trôi nổi, làm ảnh hưởng nghiêm trọng đến uy tín của làng nghề.

Đứng trước bài toán sinh tồn và phát triển bền vững, Ban Giám đốc HTX sản xuất hương làng nghề Xà Cầu, đứng đầu là ông Nguyễn Tiến Thi, Giám đốc HTX, đã nhận thức rõ ràng rằng: Nếu không xây dựng một thương hiệu pháp lý vững chắc, không đăng ký bảo hộ sở hữu trí tuệ thì công sức gìn giữ nghề truyền thống của cha ông qua nhiều thế hệ sẽ bị mai một. Từ đó, khát vọng thiết lập một hàng rào bảo vệ bằng Nhãn hiệu tập thể đã được nhen nhóm và quyết liệt triển khai.

Quy trình kiểm soát chất lượng

Xây dựng và phát triển một nhãn hiệu tập thể hoàn toàn không phải là câu chuyện một sớm một chiều, hay chỉ dừng lại ở việc nộp bộ hồ sơ lên cơ quan quản lý. Đó là cả một hành trình tự hoàn thiện, nâng cao nội lực chất lượng sản phẩm, quảng bá rộng rãi hình ảnh làng nghề và kiến tạo niềm tin vững chắc nơi người tiêu dùng.

Nhận thức được tầm quan trọng đó, trong thời gian qua, HTX sản xuất hương làng nghề Xà Cầu đã chủ động bắt tay phối hợp chặt chẽ với Trung tâm Phát triển nông thôn (RUDEC). Đây là đơn vị đồng hành chuyên môn quan trọng, giúp HTX chuẩn hóa toàn bộ hệ thống từ lý luận đến thực tiễn sản xuất.

Từ đây, HTTX triển khai đồng bộ một chuỗi các hoạt động bài bản và chuyên nghiệp. Đầu tiên là việc thu thập số liệu, khảo sát thực trạng và xây dựng bộ hồ sơ đăng ký bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ theo đúng quy định pháp luật.

Tiếp theo, một hệ thống văn bản quy phạm nội bộ, quy chế quản lý và sử dụng nhãn hiệu tập thể đã được ban hành. Đây chính là luật chơi chung bắt buộc các hộ thành viên phải tuân thủ nghiêm ngặt.

Bên cạnh đó, hệ thống công cụ quản lý nhãn hiệu tập thể và hệ thống nhận diện nhãn hiệu toàn diện (bao gồm logo, bao bì, tem nhãn mang bản sắc riêng) cũng được đầu tư thiết kế kỹ lưỡng. Không dừng lại ở đó, HTX và đơn vị liên quan đã tổ chức hàng loạt lớp tập huấn chuyên sâu nhằm nâng cao kiến thức về sở hữu trí tuệ cho bà con thành viên, giúp họ hiểu rõ quyền lợi và trách nhiệm khi tham gia vào chuỗi giá trị tập thể.

Các kỹ năng về kinh doanh, quản lý tài chính và thương mại hóa sản phẩm cũng được truyền tải, giúp thành viên và hộ liên kết thay đổi tư duy từ làm hương thuần túy sang làm kinh tế từ sản xuất hương truyền thống. HTX cũng chủ động đẩy mạnh công tác truyền thông, quảng bá hình ảnh sản phẩm làng nghề trên các nền tảng số.

Thông qua các hoạt động mang tính chiến lược này, ngày 18/3/2026 đã trở thành một cột mốc lịch sử đối với HTX và người dân làng nghề hương Xà Cầu khi Nhãn hiệu tập thể “Hương Xà Cầu” chính thức được Cục Sở hữu trí tuệ cấp văn bằng bảo hộ.

Theo quyết định này, chủ sở hữu hợp pháp của nhãn hiệu là HTX sản xuất hương làng nghề Xà Cầu. Sản phẩm được đăng ký bảo hộ độc quyền thuộc Nhóm 03 (các sản phẩm hương nén, hương vòng, hương nụ, chất thơm, hương liệu...) và Nhóm 35 (các dịch vụ mua bán, kinh doanh thương mại, quảng bá sản phẩm hương...).

Sự kiện này không chỉ là niềm vui to lớn, niềm tự hào sâu sắc của Ban quản trị HTX cùng toàn thể các thành viên, bà con nghệ nhân tại làng nghề, mà còn đánh dấu sự phát triển quan trọng trên hành trình xây dựng, bảo vệ và phát triển thương hiệu Hương Xà Cầu bền vững.

Việc nhãn hiệu tập thể được bảo hộ pháp lý có giá trị như tấm vé thông hành, giúp sản phẩm hương đen, hương nụ Xà Cầu tự tin nâng cao vị thế, gia tăng sức cạnh tranh vượt trội trên thị trường trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế sâu rộng.

Đồng thời, đây cũng là cơ sở pháp lý vững chắc để đấu tranh chống lại các hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ, làm giả làm nhái, góp phần khẳng định nguồn gốc xuất xứ làng nghề, tôn vinh giá trị văn hóa truyền thống và uy tín cốt lõi đã được gìn giữ, trao truyền qua nhiều thế hệ.

Khẳng định vị thế

Hiện, nhãn hiệu tập thể “Hương Xà Cầu” đã và đang từng bước góp phần nâng cao năng lực quản lý, khai thác hiệu quả giá trị tài sản trí tuệ. Nó giúp nâng cao giá trị gia tăng của sản phẩm, khẳng định mạnh mẽ nguồn gốc địa lý của làng nghề và gìn giữ một cách nguyên vẹn nét đẹp của nghề làm hương truyền thống.

Khách hàng khi cầm trên tay sản phẩm giờ đây có thể hoàn toàn yên tâm rằng không phải sản phẩm hương nào được sản xuất ra tại địa phương cũng có quyền được sử dụng tên gọi “Hương Xà Cầu”. Để có thể được gắn nhãn hiệu tập thể này, các cơ sở sản xuất như HTX Xà Cầu bắt buộc phải đáp ứng đầy đủ và khắt khe những quy định chung về tiêu chuẩn chất lượng, quy trình sản xuất nghiêm ngặt và minh bạch về nguồn gốc xuất xứ sản phẩm.

Điều này mang lại lợi ích kép vô cùng lớn, giúp người tiêu dùng dễ dàng nhận biết và lựa chọn đúng sản phẩm có nguồn gốc rõ ràng, được kiểm soát chất lượng chặt chẽ và gắn liền với uy tín lâu đời của làng nghề truyền thống.

Nhãn hiệu tập thể không chỉ là cái tên đơn thuần, mà đã trở thành công cụ đắc lực để bảo vệ giá trị, mồ hôi công sức và uy tín chung của tập thể HTX và cộng đồng làng nghề Hương Xà Cầu. Người tiêu dùng có thể nhanh chóng nhận biết sản phẩm chính hiệu thông qua hệ thống tem chống hàng giả, nhãn mác đồng bộ và các dấu hiệu nhận diện đặc trưng độc quyền của “Hương Xà Cầu”.

Trong chặng đường sắp tới, HTX sản xuất hương làng nghề Xà Cầu và các thành viên luôn cam kết đặt mục tiêu không ngừng cải tiến, nâng cao chất lượng sản phẩm lên hàng đầu, ứng dụng khoa học kỹ thuật vào sản xuất nhưng vẫn giữ nguyên bí quyết truyền thống để tạo niềm tin tuyệt đối cho người tiêu dùng.

HTX cũng sẽ tiếp tục mở rộng quy mô, đẩy mạnh xúc tiến thương mại, đưa sản phẩm vào các kênh phân phối hiện đại như siêu thị, trung tâm thương mại và hướng tới xuất khẩu. Các thành viên quyết tâm gìn giữ và phát huy hơn nữa nét đẹp văn hóa tâm linh của làng nghề Hương Xà Cầu gắn liền với sự phát triển kinh tế bền vững của địa phương.